Author: ayangalu

  • Ẹ̀kọ́ àti Ọgbọ́n ni Ọ̀rọ̀ Àgbà lati Ẹnu Ọ̀jọ̀gbọ́n Ọmọlolú Olunlọyọ lórí Ẹ̀rọ Amóhùnmáwòrán Òpómúléró

    Bi a ba fi eti si ọ̀rọ̀ ti àgbà Yorùbá Ọ̀jọ̀gbọ́n Ọmọlolú Olunlọyọ  ni ori ẹ̀rọ “Amóhùnmáwòrán Òpómúléró”, ni ori ayélujára, a o ṣe àkíyèsí àwọn nkan wọnyi:

    Video Player

     Ọ̀jọ̀gbọ́n Olunlọyọ fi àṣà Yorùbá ti ó ti ńparẹ́ hàn nipa bi bẹ̀rẹ̀ ọ̀rọ̀ rẹ pẹ̀lú “Oríkì”

    Nínú ìtàn lati ẹnu agba, a o ri pé Bàbá loye lati kékeré.  Nkan bàbàrà ni ki ọmọ jade ni ilé ìwé giga ni ọmọ ọdún mẹ́tàlélógún, ki ó si gba oyè Ọ̀jọ̀gbọ́n ni ọmọ ọdún mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n.  Ni ọdún Ẹgbàádínméjìdínlógójì,  Gẹ́gẹ́ bi Ọ̀jọ̀gbọ́n Ẹ̀kọ́ Ìṣirò, Ìjọba Ipinlẹ Ìwọ Oòrùn ayé ìgbà yẹn kò sọ pé Ọ̀jọ̀gbọ́n Ọmọlolú Olunlọyọ kéré jú lati fún ni ipò Alaṣẹ lóri iṣẹ́ Ìdàgbàsókè Ìtọ́jú Owó.

    Ọ̀jọ̀gbọ́n Ọmọlolú Olunlọyọ fihàn pé, lai si ni ẹgbẹ́ Òṣèlú kan naa, kò ni ki á di ọ̀tá bi ti ayé òde òní.  A ri àpẹrẹ bi Ọ̀jọ̀gbọ́n Olunlọyọ ṣe súnmọ́ Olóògbé Olóye Ọbáfẹ́mi Awólọ́wọ̀ tó, bi ó ti jẹ́ wi pé wọn kò si ninú ẹgbẹ́ Òṣèlú kan naa, àwọn méjèèji jẹ olootọ ti ó si ni ìgboyà.

    Ọgbọ́n ki i tán, bi Ọ̀jọ̀gbọ́n Ọmọlolú Olunlọyọ ti kàwé tó, Bàbá ṣi ńkàwé lati wá ìmọ̀ kún ìmọ̀. Ọgbọ́n púpọ̀ wà ni ọ̀rọ̀ àgbà yi, ẹ ṣe àyẹ̀wò ọ̀rọ̀ yi lóri Amóhùnmáwòrán Òpómúléró.

    ENGLISH TRANSLATION
    Continue after the page break

  • Ifa naa ki bayi wipe: Òkàn sá

    Ekaaro eyin eniyan mi, aojiire bi? Mo lero wipe gbogbo wa la sun dokan daradara aku isimi opin ose, mosi fi asiko yi ki gbogbo àwon ore mi ti won je omo leyin kristi wípé eku odun eku iyedun emin yio se pupo re laye ninu ola ati idera o Àse.
    Ifá yi gba wa niyanju, tabi eni to ba bi nigbodu/itenifa niyanju wipe ki o se etutu daradara ki won si se akose ifa yi fun ki o fi sin gbere sorun owo re mejeeji ki a si tun se akose elemun fun akápò yi ki o maa mu dani fun sise adura lararo nitori ki o ma baa maa se Ogun amubo ati aseti ki gbogbo nkan to ba ndawole baa le maa yori si rere.

    Ifá yi gba okunrin ti odu yi ba jade si niyanju wipe ki o se etutu naa ki o ma baa maa se amubo iyawo , ki iyawo ba le ba gbele dojo ale, ti o ba si je obinrin naa lo jade si ki o se etutu naa daradara o ki o ma baa ni isoro Oko ki won ma baa maa gbe lagbeju sile ki o ba le lade lori dojo ale re.
    Ifa naa ki bayi wipe:
    Òkàn sá
    Èjì sá babalawo àsá dífá fun àsá lojo ti o nroko iwaje, beeni asa nse Ogun amubo o nse Ogun aseti o wa goke ijeti ile Orunmila “won gbódo wálè àgbède òrun ro” won ni ko karale ebo ni ki o se ki o ma baa maa se amubo ati aseti mo ki o baa le maa ri eran obi meji……..sile meta owo ati igba ewe ayajo ifá, àsá kabomora o rubo won ni ko gbe lo sorita meta ajaloko àsá si se bee, nigbati o dorita meta o wa nse adura si etutu ni esu odara de, o wa beere lowo asa wipe kini isoro re? Asa ni Ogun amubo ati aseti lo nba oun finra pe kosi gbogbo nkan toun ba mu ti ki nbo lowo oun, esu ba mu ikan ninu emu ti asa fi rubo yen o fi ikan si lowo otun o fi ikan si lowo osi oni kosi nkan to bati mu ti yio bo lowo re mo inu asa ba dun to ba wati ri nkan to fe gbe àsá a so wipe;
    Àpasà?
    maa ni o han só,
    Oni òkò àsá nko?
    Mani ki nbale nsanwo, lati igba náà ni àsá ti segun Ogun amubo ati aseti o wa njo o nyo o nyin awo awon babalawo nyin ifá, ifá nyin Eledumare oni riru ebo a maa gbeni eru atukesu a maa da ladaju nje ko pe ko jina ifá wa bami larusegun arusegun ni a nbawo lese obarisa.
    Eyin eniyan mi, mose ni iwure laaro yi wipe ire ayé wa koni bo danu lowo wa mo, ao maa ni aseyori lori gbogbo adawole wa, gbogbo obinrin ti won nse amubo Oko yio di asegun loni e o si lade lori dojo ale yin, gbogbo okunrin ti won nse amubo iyawo won yio di alaya ni odede, ako ni sanwo ire gbogbo mo laelae, laalaa wa koni jasi asan lase Eledumare aaase.
    ÀBORÚ ÀBOYÈ OOO.

     

    English Version:

    Continue after the page break

  • Gó́mìnà Ìpínlẹ̀ Èkó, Akínwùnmí Àmbọ̀dé ju ọwọ́ lu òfin fún ìpamọ́ àti ìgbéga èdè Yorùbá

    Aàrẹ Ọ̀nà Kakanfo, Ọ̀túnba Gàní Adams ti wọn ṣe ìwúyè fún ni ọjọ́ Àbámẹ́ta, oṣù kini, ọjọ́ kẹtàlá ọdún Ẹgbàáléméjìdínlógún fi ẹ̀dùn ọkàn hàn nipa bi àṣà àti ìṣe Yoruba ti fẹ́ parẹ́.  Nigba ìwúyè, Ọ̀túnba Gàní Adams ṣe àlàyé pé́ ori ire ni wi pé kò si ogun ti ó nja ilẹ̀ Yoruba lọ́wọ́lọ́wọ́, ṣùgbọ́n òhun yio tẹra mọ́ṣẹ́ lati dáàbò àti bójútó àṣà àti ìṣe Yorùbá.

    Ìpínlẹ̀ Èkó ti tún ta wọ́n yọ lẹ́ ẹ̀kan si.  Ni Ọjọ́bọ̀, oṣù keji ọjọ́ kẹjọ, ọdún Ẹgbàáléméjìdínlógún, Gómìnà Akínwùnmí Àmbọ̀dé ju ọwọ́ lu òfin ti yio ṣe ìpamọ́ àti gbé èdè Yorùbá ga.

    Gómìnà Akínwùnmí Àmbọ̀dé ju ọwọ́ lu òfin – 
    Gómìnà Akínwùnmí Àmbọ̀dé ju ọwọ́ lu òfin –

    Akọ̀wé Yorùbá lóri ayélujára yin Gó́mìnà Akínwùnmí Àmbọ̀dé àti àwọn Aṣòfin Ìpínlẹ̀ Èkó fún iṣẹ́ takuntakun ti wọ́n ṣe lati ṣe òfin fún ìpamọ́ àti ìgbéga èdè Yorùbá.

    Continue after the page break for English version

  • Iwulo Ati Anfaani Ti Orí Nse Ninu Igbesi Ayé Omo Eda Eniyan

    Ekaaro eyin eniyan mi, aku ise ana o, a sin tun ku imura toni, mose ni iwure laaro yi wipe Eledumare ninu aanu re koni jeki ire oni yi fiwa sile Àse.
    Idanileko mi toni da lori orí wa, opolopo ni ko mo iwulo ati anfaani ti orí nse ninu igbesi ayé omo eda eniyan, orí je pataki ninu gbogbo eya ara, koda mo fe le sope orí ni gbogbo nkan ile ayé yi, kosi nkankan ti a le se laifi imo orí si, koda ki o je babalawo, onisegun, ologboni, olorisa abi eyikeyi yowu ki o je ti o ba fi ti orí re se lasan ni o nse, koda àwon orisa re koni fohun daradara fun o, orí lo siwaju ayé ki a to tele, fun idi eyi e jeki a maa toju orí wa daradara, orí koni binu siwa o Àse.
    E jeki a gbo nkan ti odù ifá mimo obara bubu so nipa orí.

    Ifá náà ki bayi wípé:
    Òbàràbogbè tomo awo se babalawo orí difa fun orí lojo ti orí ntorun bo wa saye won ni ki orí karaale ebo ni ki o wa se nitori ki o baa le kogo ile ayé ja, obi meji…….ati igba ewe ayajo ifá, orí kabomora orí rúbo won se sise ifá fun, bi orí se di nla niyen to si kogo ile ayé ja, orí bere sini njo o nyo o nyin babalawo àwon babalawo nyin ifá, ifá nyin Eledumare oni riru ebo a maa gbeni eru atukesu a maa da ladaju nje ko pe ko jina ifá wa bami ni jebutu ire nje jebutu ire ni a nbawo lese obarisa.
    Orí wa fiyere ohun bonu wípé:
    Òrò mi ko kan egúngún o
    Òrò mi ko kan aláwoo
    Sebi orí mi lòrò mi kan oo.
    Eyin eniyan mi, mose ni iwure laaro yi wipe orí wa yio se rere laye, orí wa koni gba àbòdè fun ise rere ati ilosiwaju wa nile ayé, orí wa yio ko opolopo ire ojó oni funwa o ako ni se lasan lase Eledumare o Àaaase.
    ÀBORÚ ÀBOYÈ OOO.

    English Version

    Continue reading after the page break

  • Èsù Óólogbè!

    Ekaaro eyin eniyan mi, aojiire bi? Aku ise ana o, bi a se njade lo loni Eledumare ninu aanu re yio jeki ire oni yi je tiwa Àse.
    Laaro yi mofe soro soki nipa èsù òdàrà, o seni laanu lode oni wípé àwon arumoje babalawo ti titori owó ba opolopo nkan je, gbogbo iwa ibaje ti won ti wù nitori owó le sokunkun siwa loju loni sugbon asiri won yio tu leyin ti won ba pa ipo da tabi ni odun die si asiko ti a wa yi.

    Ti aba maa so otito funrawa laisi etan rara, opolopo ninu àwon ti a npe ni olori wa ninu esin abalaye yi gan ni obayeje nitori owó ti won fe pa lati fi bo ikun won, eleyi lo fa ti won se nko àwon oyinbo ni eko iro, die ninu àwon ti a npe ni olori yi ni a le toka si gegebi olotito ati olukoni to dangajia, sugbon pupo lo je onimonafiki ninu won, sugbon bope boya asiri yio o tu si gbangba ita.

    Nigba miran, elomiran le maa wo òrò mi gegebi aseju sugbon eni to loye koni foju ibe woran nitori emi fe ki otito maa joba nibi gbogbo botile je wípé otito òrò maa nkoro leti àwon obayeje eniyan.
    Mo se akiyesi nipa àwon eko iró, ifá iró tite ati orisa ayederu ti àwon babalawo ati olorisa wa ayé ode oni nse fun àwon eniyan paapajulo àwon oyinbo loke okun, gbogbo eleyi ko bojumu, se nitori owó yi naa ni? Bee ifá sofun wa wípé bi a lówó bi a lórò ko sope ki a ma ku tabi ya were, otito ati ododo lo maa mu ki igbeyin omo eda dara laye.

    Ni bi odun melo kan seyi ni moti nse akiyesi nipa èsù orisirisi ti àwon babalawo wa to loruko nse lode oni fun àwon omo awo won, paapajulo fun àwon ara òkè okun, botileje wípé emi náà ti ri iru àwon èsù bee lodo àwon onijibiti afamolori fodakun ninu eko yi, orisirisi iwe ifá to je wípé seni won se adako ifá inu iwe elomiran papo mora won ti won nta ti won si npe ni iwe won, emi wo wípé eleyi ko bojumu to, èsù òdàrà je nkan ti babalawo to ba keko yanju to si mo nkan to nse gbudo ni sile re, gegebi a se mo wípé èsù òdàrà je olotito ore, omo ise tabi oluran nise fun òrúnmìlà gegebi opolopo odù se fi idi re mule ju gbogbo omo irunmole toku lo.

    Babalawo to keko yanju si gbudo mo okodoro èsù gidi laiki nse sigidi yepe ti won nmo kiri, yangi inu omi ti ki ngbe ni babalawo ma nfi se èsù osetura ti won nbo nigbati ti ifá ba toka wípé kan bo èsù tabi ki won gbe etutu sidi re, sugbon lode oni àwon babalawo ti sori nkan kodo latari owó ojiji ti won nwa kiri.

    Èsù orisirisi lo wa ti ise won si yato sira won, èsù osetura ni èsù to je wípé yangi ojulowo ti inu odo ni a fi se ti a si gbudo tefa osetura si nigbati a ba nwe ninu agbo ewe ayajo ifá to loruko, èsù ìjà/aseta si tu wa bakanna toje wípé ise ìjà tabi isora nikan ni ao maa ran, èsù awure náà si tun wa toje wípé ise ki a laje nikan ni ao maa ran to si je wípé gbogbo won ni won lodu ifá to feyinti won, sugbon kayefi die lo je funmi nigbati mo ngbo oruko àwon èsù ti won nse fun àwon omo awo won, bi ; òdàrà, láàlú, elegbara(ti àwon òkè okun npe ni elegua) ni eleyi to je wípé ninu ara oriki èsù ni àwon oruko wonyi, ti a ba maa pe èsù oruko odù ifá ti won fi se loye ki a maa fi pe àwon èsù yi gegebi a se mo wípé oriki èsù ni lasan ni òdàrà, láàlú ati elegbara, sugbon àwon èsù osetura, èsù owonrinsogbe, èsù osalogbe, èsù ogbedi, otura alaketu…..

    Akiyesi ti a gbudo se ninu àwon èsù yi ni wípé, yangi nikan lo le jise lairose ko sibiti èsù oni yangi ko le wo yala inu omi ni tabi inu ina, sugbon àwon èsù amò(yepe) ko le wonu omi, to ba wonu omi ibe ni yio pari ise si, sugbon mi o ni soro pupo loni ki a fi di ojó miran.
    Èsù òdàrà dara lati ni nitori iwulo re po ti a ba le maa pese fun loorekoore, yio maa dari ire sodo wa yio si maa bawa segun àwon ota wa.
    E jeki a gbo nkan ti odù ifá mimo osa elesu so nipa iwulo èsù.
    Ifá náà ki bayi wípé:
    Agbe woroworo moko
    Moko rainrain
    Òrùlé sèkèrè komo irunmole seyin jo rainrain a difa fun èsù òdàrà eyiti yio duro siwaju ile ti yio maa dari ire si Òrúnmìlà, Òrúnmìlà ni foju ekun serahun ire gbogbo, Òrúnmìlà lo koke ìpònrí re ru nkan ti òun maa se ti òun yio fi ri ire, won ni ko lo ni obì meji……..ki o maa fi bo èsù, Òrúnmìlà kabomora o rúbo won se sise ifá fun bi èsù òdàrà se gba ebo re niyen, èsù òdàrà wa duro siwaju ile o wa ndari ire sodo Òrúnmìlà, Òrúnmìlà di olowo o di oloro o bere sini njo o nyo o nyin babalawo àwon babalawo nyin ifá, ifá nyin Eledumare oni riru ebo a maa gbeni eru atukesu a maa da ladaju nje ko pe ko jina ifá wa bami larusegun arusegun ni a nbawo lese obarisa.
    Òrúnmìlà ba fiyere ohun bonu wípé;
    Èsù mèibì o
    Gbooro
    Èsù mèibì
    Gbooro
    Èsù nbi ajé
    Gbooro
    Èsù mèibì
    Gbooro
    Èsù nbi aya
    Gbooro
    Èsù mèibì
    Gbooro
    Ire gbogbo lesu nbi
    Gbooro
    Èsù mèibì
    Gbooro!
    Eyin eniyan mi, mose ni iwure laaro yi wípé èsù yio dari ajé rere siwa loni, èsù òdàrà koni dina ire wa, èsù yio dide loju ona ire wa gbogbo to joko si, aanu yio to wa wa loni o aaase.
    Èsù óólogbè!
    ÀBORÚ ÀBOYÈ OOO.

    Continue after the page break for English Version

  • Owó✋lá fi n sisé owó

    Esè la fí ñ rìnnà Olà
    Àtowó àtesè ki Elédùmarè má gba ìkankan nínú rè lówó wa, ká lè fi rí nñkan Ajé kó jo…

    Asáré pajé
    Arìngbèrè polà
    Òhun ewà ní wón jó n wòlú
    Adífáfún Ògbìngbìn kan Ògbìngbìn kàn
    Tó re inú ìrókò lo ree múlé si
    Tó n polówó ajé tantantan.
    Ó ní Alájé eni kìí la, kínú ó bínii
    Ñjé kí là ñ jé lótù Ifè tájé fi n yale ëni?
    Ògèdè òmìnì là ñ jé lótù Ifè tájé fi nyale eni ..

    *Lónìí tí osù tuntun bèrè, Ajé yó fi ilé gbogbo wa se ibùgbé ooo… Àse..*

    *ooduarere kí i yín, wípé a kú osú tuntun Ooo*

  • Ìtàn ti a o kà loni dá lórí ìdí ti ọmọ Ẹkùn fi di Ológbò

    Yorùbá ma npa ìtàn lati fi ṣe à ri kọ́gbọ́n tàbi fún ìkìlọ̀.  Ẹ ṣọ́ra lati fi ìbẹ̀rù àti ojo bẹ̀rẹ̀ ọdún nitori a ma a géni kúrú. Lára ẹ̀kọ́ ti a lè ri fi kọ́ ọgbọ́n ni ìtàn ti a ka yi ni wi pé, onikálukú ni Ọlọrun fún ni ẹ̀bùn àti àyè ti rẹ̀ ni ayé.  Ohun ti ó dára ni ìṣọ̀kan, ẹ̀kọ́ wa lati kọ́ lára bi ẹranko ti ó ni agbára ṣe mba ara wọ́n gbé, ó dára ki a gba ìkìlọ̀ àgbà tàbi ẹni ti ó bá ṣe nkan ṣáájú àti pé ìjayà tàbi ìbẹ̀rù lè gé ènìà kúrú bi o ti sọ ọmọ Ẹkùn di Ológbò.

    Ẹ ka ìtàn yi ni èdè Gẹ̀ẹ́sì ni ojú ewé Yorùbá lóri ayélujára ti a kọ ni ọdún Ẹgbàálémẹ́rìndínlógún, oṣù kẹta, ọjọ́ kọkàndínlọ́gbọ̀n.

     

    English Version

    The Yoruba story being read is on “how a Tiger Cub became a Cat”

    In Yoruba Culture stories are told to learn from example or to warn.  Be careful on stepping into the New Year with fear, because fear reduces one’s potential.  Some of the lessons that can be learnt from the Folklore being read in the video showed that everyone created by God is endowed with talents and each have their own unique position on planet earth.  The story depicted the importance of team spirit, lessons learnt on how wild animals live amicably, listening to cautionary saying of the elders, learning from other people’s experience and the consequence of fear and cowardice because it reduces potential as seen in the story of how a Tiger Cub was reduced to a domesticated Cat.

    Read the English translation of this story being read on www.theyorubablog.com as published in 2016 March 29.

     

  • Oga Bello àti iyalode Binta Mogaji

    oga

    Awon agba osere apanilerin meji