Àṣà Oòduà

Author: ayangalu

  • Vietnamni , ẹ wá dá oko ìrẹsì sílẹ̀ ní Nàíjíríà, dípò kíkórẹsì wọlé– Oshiomole fèsì ẹ̀bẹ̀

    Vietnamni , ẹ wá dá oko ìrẹsì sílẹ̀ ní Nàíjíríà, dípò kíkórẹsì wọlé– Oshiomole fèsì ẹ̀bẹ̀

    Fẹ́mi Akínṣọlá

    Bí Ìjọba Nàíjíríà se gbé àwọn ẹnu ọ̀nà àbáwọlé sí orílẹ̀ -èdè yìí tìpa ti ń mú kí orí ta àwọn lórílẹ̀-èdè tó múlé tì wá àti àwọn tó wà nílẹ̀ òkèèrè.
    Kódà, ìsòro yìí pọ̀ tó bẹẹ fún orílẹ̀-èdè Vietnam tó fi gbé aṣojú dìde pé kó wá rawọ́ ẹ̀bẹ̀ síjọba Nàíjíríà láti sí ẹnu ibodè rẹ̀ padà, kí òun leè kó ìrẹsì òun wọlé- lọ́pọ̀ yanturu.


    Igbákejì Olóòtú Ìjọba Vietnam, Vuong Dinh Hue tó kó àwọn aṣojú náà wá sí Nàíjíríà ti wá ń rawọ́ ẹ̀bẹ̀ sí ẹgbẹ́ òsèlú APC tó ń tukọ Ìjọba Nàíjíríà lọ́wọ́ láti báwọn bẹ Ààrẹ Muhammadu Buhari, kí ẹnu bodè wa leè di sísí padà.
    Ìlú Abuja ni ìgbákejì Olóòtú Ìjọba Vietnam náà ti rawọ́ ẹ̀bẹ̀ yìí lásìkò tó sàbẹ̀wò si Alága ẹgbẹ́ òsèlú APC nílẹ̀ wa, Adams Oshiomole lọ́fíìsì rẹ̀, tó sì tún kéde pé nítorí bí ọrọ náà se ká àwọn lára tó, àwọn yóò tún lọ
    dírẹ̀ẹ́bẹ̀ níwájú igbákejì Ààrẹ, Yẹmi Ọsinbajo lórí rẹ̀ pẹ̀lú.


    Nígbà tó ń kí àwọn àlejò rẹ̀ kaabọ sílẹ̀ yìí, tó sì ń fèsì lórí ìbéèrè wọn, Adams Oshiomole ní àrè kò sèlú, kí wọ́n má fìse hàn wá ní Nàíjíríà nítorí báyìí ni n ó se nǹkan mi kò leè yípadà,bÍ ohun gbogbo tilẹ̀ padà.


    Oshiomole ni lórílẹ̀-èdè Nàíjíríà kò leè dáhùn sí ẹ̀bẹ̀ wọn láti sí ẹnu bodè wa, tó sì rọ àwọn aṣojú ilẹ̀ Vietnam pé kí wọ́n wá gba ilẹ̀ sorilẹede Nàíjíríà láti dá oko ìrẹsi ni yóò pé wọn.

    Ó ní ọmọjá ti kúò niye tí wọ́n ń rà á, nítorí Nàíjíríà kò ní jẹ́ ààtàn èròjà tó ti bàjẹ́ mọ́ fún àwọn orílẹ̀-èdè kan, tí wọ́n fẹ́ràn à tí máa da èròjà olóró asekúpani wọn sí .


    Alága ẹgbẹ́ APC fikún un pé digbí ni àgádágodo yóò wà láwọn ẹnu bodè e wa títí táwọn orílẹ̀-èdè tó múlé tì wá yóò fi bọ̀wọ̀ fún òfin to de ìbáṣepọ̀ okoòwò láàrin orílẹ̀-èdè kan sí èkejì.

  • Atiku tún pàdánu nílé e̩jó̩ tó ga jù

    Atijo tun padanu nile ejo to ga ju
    Lati owo
    Yinka Alabi
    Ile-ejo to ga ju lo ni orileede yii ti se idajo lori ejo ti oludije dupo Aare ni abe egbe oselu PDP, Alhaji Atiku Abubakar.

    Ile-ejo ni Aare Muhammadu Buhari naa ni o jawe olubori nibi ibo Aare to waye naa.

    Olori egbe oselu APC, Adams Oshiomole ni “oro omugo lo maa n yato,bakan naa ni ti ologbon ri”. O ni ile-ejo lo je ki o ye awon egbe oselu alatako mo pe ipo Aare kii se ohun ti awon omo Yahoo kan le ko jo loru. O ni orileede yii ti koja ibo “aburakadaka”.

    Aare Mohammadu Buhari naa ni inu oun dun si idajo naa, oun si maa feran ki egbe oselu PDP darapo mo oun ki awon le jo gbe Naijiria de ebute ogo.
    Atiku Abubakar ni inu oun ko baje pe egbe oun padanu ejo naa nile ejo giga. O ni ija ti o dara ni oun ja,ni eyi to mu ki idagbasoke ba eto oselu orileede yii.

    http://iroyinowuro.com.ng/2019/10/30/14920/

  • Èmi kò fé̩ràn láti máa fe̩nu ko obìnrin lé̩nu nínú eré – Taiwo Hassan

    Taiwo Hassan Ọlọ́jọ́ọ̀bí, akọni òṣèré Yollywood tó dáńtọ́

    Fẹ́mi Akínṣọlá

    Yoòbá bọ̀, wọ́n ní èèyàn tó bá monú-ún rò, ọpẹ́ ẹ rẹ̀ yóó lékún bóyá n ló fa sábàbí bí ọ̀gọ̀ọ̀rọ̀ ọmọ Nàìjíríà ti ń darapọ̀ kí àgbà òṣèré Taiwo Hassan kú oríire ọgọ́ta ọdún lórílẹ̀ eèpẹ̀ báyìí.

    Yinka Quadri tó jẹ́ ọ̀rẹ́ tí wọ́n ti jọ ń ṣeré tipẹ́tipẹ́ náà kíi pé ọ̀rẹ́ to yatọ ni Ògògó jẹ́. A bí Taiwo Hassan tí gbogbo èèyàn mọ̀ sí Ògògó ní ọjọ́ , kọkànlélọ́gbọ̀n oṣù Kẹwàá, ọdún 1959. Ìlú Ilaro ní ìpínlẹ̀ Ogun ní gúúsù ìwọ oòrùn Nàìjíríà ni a ti bí Ògògó ọmọ Kúlúdò.

    Òṣèré tí igba ojú mọ̀ ni Taiwo Hassan, ó ti ṣe àwọn eré tó lókìkí bíi Owo Blow, Sábàbí, Ìbínú elẹ́wọ́n, Atíìtẹ́bí àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
    Odindin ọdún mẹ́tàlá ni Taiwo Hassan fi ṣiṣẹ́ pẹ̀lú ẹ̀ka tó ń mójútó omi ẹ̀rọ ní ìpínlẹ̀ Eko.

    Ọdún 1994 ni Ògògó fẹ̀yìntì kúrò lẹ́nu iṣẹ́ Oba ìpínlẹ̀ Eko, kó tó gbájúmọ́ eré ṣíṣe ní ẹ̀kúnrẹ́rẹ́. Taiwo Hassan lọ sílé ìwé alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ Christ Church School nílùú Ilaro. Ó tún lọ sílé ìwé Yaba Technical College níbi tó ti kọ́ ẹ̀kọ́ nípa ọkọ̀ títúnṣe.
    Ògògó fẹ́ obìnrin méjì ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀.

    Taiwo Hassan bí ọmọbìnrin mẹ́ta àti ọmọkùnrin kan.
    Ọdún 1981 ni Taiwo Hassan bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ eré ṣíṣe ní kété tó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ pẹ̀lú ìjọba ìpínlẹ̀ Eko.

    Ògògó ní ìdí tí òun fi ń dúró déédé bí ọmọkùnrin ni eré ìdárayá ẹ̀ṣẹ́ kíkàn tí òun gbádùn láti má a fi daraya.
    Bákan náà ló tún ní òun fẹ́ràn láti máa gbọ́ orin paàpá ti àwọn ọdọ́ ìwóyí tó bá mọ́gbọ́n dání

    Ògògó jẹ́ ọkùnrin tí ó ní àwọn ìwà kan tó sọ̀tọ̀ lágbo òṣèré.
    Nínú ìfọ̀rọ̀wérọ̀ kan ló ti ṣàlàyé pé òun kìí fẹnuko obìnrin lẹ́nu nínú eré nítorí kò sí lára àdámọ́ òun.

    Ògògó ní òun kò fi bẹẹ fẹ́ràn láti máa ṣe ipa olólùfẹ́ tó ń fi ìfẹ̀ han ní gbangba nínú eré àgbéléwò.

  • Akpabio fajúro sí owó ìnákúùná Niger Delta

    Akpabio fajuro si owo inakuna Niger Delta
    Lati owo
    Yinka Alabi
    Ijoba apapo ti Senato Akpabio n soju fun lo ti gbanaje lori awon ise ajanbaku to n waye ni agbegbe Niger Delta.


    Akpabio ni o ye ki ise ijoba maa te siwaju bi ijoba se n yi pada ni amo o ni ko ri bee ni oro orileede yii. O ni bi eto ijoba se n yi pada ni awon eniyan bere si ni seto owo miran fun ise miran. Won wa n pa ise ti awon Kan ti se ti.
    Akpabio ni eyi ni lati dawo duro nitori pe owo rogun rogun ni ijoba apapo n ya soto fun agbegbe naa ni odoodun.


    Akpabio ni owo ina apa yii ti bere lati bii odun metalelogun seyin bayii. O ni awon ara agbegbe naa si n pariwo pe ijoba n ri owo ni agbegbe awon bee ni ijoba naa ko sise si agbegbe naa.


    Eyi wa lara ohun to da omi tutu si okan Senato Akpabio.
    Lara itesiwaju agbegbe naa lo mu ki ipade pajawiri waye ni Abuja laarin awon gomina agbegbe naa pelu Aare Mohammadu Buhari lonii.

    Iroyin Owuro

  • Màmá àádó̩rin o̩dún ròó pin sí ófíìsì àwo̩n oníná mò̩nàmó̩ná

    Màmá àádó̩rin o̩dún ròó pin sí ófíìsì àwo̩n oníná mò̩nàmó̩ná
    Lati owo
    Yinka Alabi
    Iya agbalagba ti ko din ni aadorin odun lo lo roo pin si ofiisi ajo apina-ka (IBEDC) Ibadan Electricity Distribution Company to fi ikale si ilu Osogbo.
    Mama yii di awon nnkan to le nilo ti ebi ba n paa bii – sitoofu idana, abo idana, kerosinni, abo ijehun ati awon nnkan ilo inu ile miran.


    Kin ni “mama yii ri lobe ti o fi waro owo”? Mama ni oun ti san owo fun mita ti ko ni itanje, to je pe bi eniyan ba se n loo ni owo re se n lo. Mama ni oun reti remu, oun ko gburo awon ajo onina yii lo ba mu ki oun kuku see ni “oju awo ni awo fi n bu obe”.


    Ni igba ti awon ara ofiisi yii tii pe mama yii ko mu ni oro awada, Kia ni won ranse si olu ile ise won to wa ni ilu Ibadan. Ibe naa ni ase ti gun un ki won mu mama naa lo ile ki won si lo so mita ina naa.


    Awon ajo IBEDC ilu Osogbo pa akiti mole won si gbe mama de ile re ni Atelewo ni ilu Osogbo. Won so mita naa mo ile , won si pari gbogbo eto miran to tun ye ki won to kuro ni ile mama naa.

    http://iroyinowuro.com.ng/2019/10/29/mama-aado%cc%a9rin-o%cc%a9dun-roo-pin-si-ofiisi-awo%cc%a9n-onina-mo%cc%a9namo%cc%a9na/

  • Oríkì Obàtálá

    Ọbàtálá ọbátárìsà
    Ọba pátápátá tí ń bá wọn gbóde iránjé
    Ọba nílé Ifọ́n
    Ò sùn nínú àlà
    Ò jí nínú àlà
    Ò tí inú àlà dìde
    Òrìṣà wun mi ní budo
    Ibi Ire l’òrìsá kalẹ

    Akú òsè Obàtálá O

    • ọbàtálá
    • ọbàtálá
    • ọbàtálá
    • ọbàtálá
    • ọbàtálá
    • obatala
    • ọbàtálá
    • obatala
    • obatala
    • obatala
    • obatala
    • kettle drum
      kettle drum
    • obatala
    • obatala
    • obatala
    • obatala
    • obatala

  • Ẹ ẹ̀ ṣi nọ́ńbà mú l’Ọyọ, gbogbo owó yín tí mo bá ná, ẹ ó rí n tí mo fi se – Seyi Makinde

    Ẹ ẹ̀ ṣi nọ́ńbà mú l’Ọyọ, gbogbo owó yín tí mo bá ná, ẹ ó rí n tí mo fi se…..Seyi Makinde

    Fẹ́mi Akínṣọlá

    Àwọn àgbà ní bí Ọlọ́run bá sẹ̀rí ì rẹ,jẹ́ kí èèyàn náà ó sẹ̀rí ì rẹ .
    Gomina ìpínlẹ̀ Ọyọ, Onímọ̀ ẹ̀rọ Seyi Makinde tún ti fọwọ́ méjéèjì sọ̀yà fún àwọn olùgbé ìpínlẹ̀ Ọyọ pé, òun kò ní ná owó wọn ní inakuna. Ó ní gbogbo ohun tí òhun bá fi owó wọn se, ni wọn yóò fi ojú rí.
    Gomina Makinde jẹjẹ yii lọjọ Aje lasiko to n se ayẹwo awọn isẹ agbase mẹta nilu Ibadan, tii se olu ilu ipinlẹ Ọyọ.


    Gomina Makinde lo sabẹwo gareji ọkọ to wa ni Sango, ile iwosan Jericho ati ile igbẹbi tuntun to wa ladugbo Jericho bakan naa, to si koro oju si ipo tawọn dukia ijọba ọhun wa, paapa awọn ilẹ ati ọpọ ohun eelo ti wọn ti pa ti.
    Gomina ni asa ti ko dara ni ki wọn maa na owo ilu ninakuna lori awọn isẹ agbase kan, ki wọn si pada wa pa isẹ ọhun ti nigba ti isẹ naa ba de idaji, lai naani owo tuulu ti wọn ti na le lori.

    Makinde ni iru asa yii lo wọpọ lasiko ijọba to kogba wọle nipinlẹ Ọyọ, to si tun seleri fawọn eeyan ipinlẹ naa pe ijọba oun yoo ri daju pe wọn fi oju ara wọn ri ohun ti oun ba fi owo ilu se.

    Makinde wá pàsẹ fún olùdarí ilée tó ń sàkóso ètò ìrìnà lójú pópó ní ìpínlẹ̀ Ọyọ, Ọmọwe Akin Fagbemi, láti gbé olú iléeṣẹ́ rẹ̀ lọ sí gárèjì ọkọ̀ àtijọ́ to wà ní Sango, pẹ̀lú ìlérí pé òun yóò pèsè àwọn ohun èlò to yẹ síbẹ̀ fún ìdẹ̀rùn iṣẹ́ wọn.

    Iroyinowuro

  • Ọmọọba mẹwàá ló du òyè pẹ̀lú mi – Aláàfin Ò̩yó̩

    Ọmọọba mẹwàá ló du òyè pẹ̀lú Adeyẹmi, tó sì já mọ lọ́wọ́.

    Fẹ́mi Akínṣọlá

    Ọlayiwọla Adeyẹmi Kẹta, ti pé ẹni ọdún mọ́kànlélọ́gọ́rín lókè eèpẹ̀ bẹ́ẹ́ ló ti lo ọdún méjìdínláàdọ́ta lórí ìtẹ́ àwọn baba ńlá rẹ̀.

    Òjò ti ń pa igún bọ̀, ọjọ́ ti pẹ́ ni ọ̀rọ̀ Ọba Adeyẹmi, tori pé ojú rẹ̀ ti rí ọ̀pọ̀ ìrírí sẹ́yìn
    kó tó jọba àti lẹ́yìn tó jẹ ọba tán.


    kìí kúkú se ààfin ọba ni wọ́n ti wo ọba Adeyẹmi nígbà tó wà léwe, nítorí pé a rí i kà pé ó ti gbé nílùú Abẹokuta, Isẹyin àti Eko gan an rí.
    Ọmọ-Ọba ni Lamidi Ọlayiwọla, nítorí inú ìdílé Ọba Alówólódù nílùú Ọyọ ni wọ́n ti bíi, bàbá àti baba-baba rẹ̀ sì jẹ Alaafin pẹ̀lú .

    Orúkọ bàbá rẹ̀ ni Ọba Adeniran Adeyẹmi keji, ẹni to wa lori itẹ, ki ijọba to rọ ọ loye nitori pe o n lọwọ ninu oselu sise
    Ọjọ Kẹẹdogun, osu Kẹwa ọdun 1938 ni wọn bi Lamidi Ọlayiwọla, eyi tii se ọdun mọkanlelọgọrin sẹyin

    Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ọmọ ọba ni, síbẹ̀, wọ́n kò wo Lamidi kékeré nínú ààfin Ọyọ gẹ́gẹ́ bíi ọmọ ọlá, ìlú Isẹyin lẹba Ọyọ ni wọ́n ti wo dàgbà, tó sí tún lọ sílé kéú níbẹ̀
    Lamidi Ọlayiwọla tún gbé ní ọ̀dọ̀ ọ Alake tilẹ̀ Ẹgba, Ọba Ọladepo Ademọla, kó tó di pé wọ́n tún rọ Alake yìí lóyè
    Ó tún lọ gbé Ọlọla-binrin Kofoworọla Abayọmi ladugbo Keffi, ní Ikoyi nílùú Eko, tó si lọ sílé ẹkọ Mọda, Ọbalende Modern School
    Lẹ́yìn èyí ló mórílé ileẹkọ girama St.Gregory‘s College, Ọbalende.
    Ìmọ̀ nípa iṣẹ́ Amòfin ló wu Lamidi láti kọ́ nílé ẹkọ fásitì kan nílùú oyinbo, ó ku ọjọ́ méjì tí yóò tẹ ọkọ̀ létí ni wọ́n rọ bàbá rẹ̀ lóyè, tí kò sì leè lọ mọ́.

    Iṣẹ́ àáyàn láàyò tí Lamidi kọ́kọ́ mú se nígbà èwe rẹ̀ ni iṣẹ́ adójútòfò (Insurance), tó sì tún jẹ́ akọsẹ-mọsẹ abẹ̀sẹ́kùbíòjò, bẹ́ẹ̀ sì ló tún máa ń se eré i ìdárayá títí di kóko yii lai naani ọjọ ori rẹ
    Ki Ọlayiwọla to gun ori itẹ àwọn baba ńlá rẹ̀, iyawo meji lo ni, Olori Abibat Adeyẹmi, tí wọ́n ń pè ní iya Dodo àti Olori Rahmat Adedayọ Adeyẹmi, tí wọ́n mọ̀ sí iya Ilé kótó.


    Orúkọ àkọ́bí ọmọ Ọba Adeyẹmi ni Kudirat Akọfade Erediuwa, ẹni tó ti jáde láyé báyìí. A ríi gbọ́ pé èèyàn mẹ́wàá ló du ìtẹ́ Aláàfin pẹ̀lú Lamidi Ọlayiwọla lẹ́yìn ikú u Aláàfin Bello Gbadegẹsin Ladigbolu kejì.


    Lára àwọn tó du ipò náà ni Àrẹ̀mọ Sanni Gbadegẹsin, Ọmọọba Ọlanitẹ Ajagba, Ọmọọba Afọnja Ilaka, Ọmọọba Sanda Ladepo Ọranlọla àti bẹ́ẹ̀bẹ́ẹ̀ lọ.
    Ọjọ́ Kẹrinla osu Kinni ọdun 1971 ni Ọba Lamidi Ọlayiwọla gun orí ìtẹ́ àwọn baba ńlá rẹ̀, tó sì di Ọba Lamidi Ọlayiwọla Adeyẹmi kẹta
    Aláafin máa ń sọlá láàrín àwọn aya rẹ̀, paàpá àwọn tó jẹ́ ọ̀dọ́, tí wọ́n sì tún jẹ ojú ní gbèsè ni ọ̀dẹ̀dẹ̀, ó sì máa ń mu wọn yangàn lọ sí ọ̀pọ̀ ibi tó bá ń lọ
    Lára àwọn arẹwà aya Aláàfin ni Olorì Ola, Memunat, Badrat.
    Ní ẹni ọdún mọkanlelọgọrin, Ọba Adeyẹmi ní okun àti agbára tó ju tàwọn èwe mìíràn lọ, tó sì bí ìbejì ní ẹ̀ẹ̀mejì àti ìbẹta.


    Onkọtan, Onpitan ati ọlọpọlọ pipe ni Alaafin, ti ko si gbagbe ọpọ itan ilẹ Yoruba ati Nàìjíríà láì náání ọjọ́ orí rẹ̀.
    Lára àwọn awọn ọmọ Aláàfin tó gbajúgbajà ni Amofin Babatunde, Ọmọọba Fọlasade, Taibat, Nurudeen Adesẹgun, Akeem Adeniyi (Skimmeh), Adebayọ Fatai ati bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
    Àwọn ọmọ Aláàfin kan ti di ipò òsèlú mú sẹ́yìn, tí àwọn mìíràn sì tún wà nípò òsèlú.
    Lára wọn la ti rí Fọlasade àti Taibat tí wọ́n ti jẹ Kọmíṣọ́nnà nipinlẹ Ọyọ nígbà kan rí àti Akeem Adeniyi, tó ti jẹ alága ìjọba ìbílẹ̀ ri, tó tún lọ sílé aṣòfin àpapọ̀ ilẹ wa
    Ọba Adeyẹmi gbáfẹ, o gbóge, tó sì rẹwà lọ́kùnrin.

    Iroyin Owuro

  • llé iṣẹ́ ọ̀lọ́pàá ,ẹ dá ìgbaniwọlé tí ẹ gùnlé dúró… Àṣẹ ilé ẹjọ́

    llé iṣẹ́ ọ̀lọ́pàá ,ẹ dá ìgbaniwọlé tí ẹ gùnlé dúró… Àṣẹ ilé ẹjọ́

    Fẹ́mi Akínṣọlá

    Ṣé àwọn àgbà ní ilé tí a fi itọ́ mọ, ìrì ni yóò wo. Ọbẹ̀ tí a fi èké pilẹ̀ ẹ rẹ̀, í í ru paná ni bẹ́ẹ̀ gẹ́lẹ́ ni ọ̀rọ̀ rí, nígbà tílé ẹjọ́ gígá nílùú Abuja pàsẹ pé kí àjọ ọlọpàá dá ètò ìgbànisísẹ́ ẹgbẹ̀run mẹ́wàá tí wọ́n ń ṣe lọ́wọ́ dúró.
    Adajọ Inyang Ekwo ló fi idájọ náà janlẹ̀ pé kí wọ́n dáa dúró títí tí igbẹ́jọ́ tí àjọ ọlọpàá pe.
    Èyí wáye lẹ́yin tí wọ́n so igbẹ́jó náà rọ̀. Adájọ́ àgbà Abubakar Malami wà nínú ejọ náà.
    Àwọn míràn nínú ìgbẹ́jọ́ náà ni , Ọ̀gá àgbà ọlọpàá àti mínísita fún ọ̀rọ ọlọpàá.
    Adájọ́ Ekwo ní gbogbo àwọn ti ọ̀rọ̀ náà kàn ní wọn gbọdọ̀ tẹ̀lé ìdájọ náà títí yóò fi pari ọ̀rọ̀ naa.

    Wàhálà ejọ́ yìí bẹ̀rẹ̀ lásìkò tí àjọ ọlọpàá fẹ̀sùn kan ilé iṣẹ́ ọlọpàá pé wọ́n já ètò igbànisísẹ́ náà gbà mọ àwọn lọ́wọ́.
    Àjọ ọlọ́pàá fẹ̀sùn kan ilé iṣẹ́ ọlọpàá pé wọ́n ti tọwọ́bọ ètò ìgbàniwọle náà nípa àyípada àwọn orúkọ nínú iwé orúkọ.
    Tí ẹ ò bá gbàgbé ètò ìgbaniwọlé ọlọ́pàá náà bẹ̀rẹ̀ ní òpin ọdún tó kọjá.

    http://iroyinowuro.com.ng/2019/10/26/lle-i%e1%b9%a3e-olopaa-e-da-igbaniwole-ti-e-gunle-duro-a%e1%b9%a3e-ile-ejo/

  • Àsírí Òkété

    ÒKÉTÉ.
    ___
    Òkété jẹ́ ọ̀kan nínú ẹranko abàmì tó lágbára púpọ̀. A sì máa gbé nínú ihò. ELÉDÙMARÈ fún-un ní àṣẹ púpọ̀.
    Òkété kìí fi ọwọ́ tàbí ẹṣẹ̀ gbẹ́ ihò, ÌRÙ ni òkété maá n fií gbẹ́ ihò, fún ìdí èyí, ẹ ò le rí èrùpẹ̀ lẹ́nu isà òkété, bí ènìyàn bá gbẹ́ ihò òkété, ìgbà mìíràn a máa sé isà mọ́ èèyàn lọ́wọ́.

    Tí abá gbẹ́ isà kan, òkété tí ó bá fi ahọ́n rẹ̀ Kan ilẹ̀, kò sí olúwarẹ̀ tí ó le ríi fà jáde.
    Òkété tún ní àṣẹ kan ní ìparí Ìrù rẹ̀, bí ènìyàn bá n lé òkété lọ, tí ó bá fi àṣẹ Ìrù rẹ̀ na ilẹ̀, kò sí bí ẹni náà tile lágbára tó, yó subú lulẹ̀, àwọn ìdí èyí ló bí òwe Yorùbá tó sọ wípé
    ”Ọ̀RỌ̀ T’ÓKÈÉTÉ BÁ BÁ ILẸ̀ SỌ NI ILẸ̀ Ẹ̀ GBỌ”.

    Tí ènìyàn bá pa òkété tí ẹni náà bá gé àṣẹ ìrù rẹ̀ sínú isà òkété náà, òkété náà yóò tún da padà wọ inú isà náà lẹ́yìn ọdún kan, èyí ló sì tún bí òwe Yorùbá tó sọ pé
    ”MI O LÈ FI ILẸ̀ BABA MI SÍLẸ̀, LÓ N S’EKÚ P’ÒKÉTÉ L’Ọ́DỌỌDÚN”.

    Tí Òkété bá ti b’ímọ yóò yọ yàrá fún àwọn ọmọ rẹ̀ nínú Isà kan náà, wọn yóò yọ pálọ̀ síbẹ̀ èyí ni à n pè ní AGBURU ÒKÉTÉ, ibẹ̀ ni gbogbo wọn tí máa n jẹun.
    Tí òkété bá ti darúgbó dáadáa tí ẹnu rẹ kò ran oúnjẹ mọ, àwọn ọmọ rẹ tí ó jẹ́ abo ni wọ́n ó ma fún-un lọ́yàn mu, èyí ló tún bí òwe Yorùbá tí ó sọ wípé
    ”BÍ ÒKÉTÉ BÁ DÀGBÀ, ỌMÚ ỌMỌ RẸ̀ NÍÍ MU”.

    Òkété fẹ́ràn ÈKÙRỌ́ púpọ̀, ẹ̀kùrọ́ tí a bá rí nínú isà òkété, a kìí pèé ní èkùrọ́ ÈSÉ ni a má n pèé. Èyí ló bí òwe àwọn Yorùbá tó sọ wípé:
    ”KAKA KI OKETE MAJE EESE A FI SAWADANU NI”.

    Òkété a máa dìde rìn bí ènìyàn lọ́gànjọ́ òru, yóó sì kó oúnjẹ lọ́wọ́ tàbí kí ó gbe oúnjẹ rù s’órí, ọdẹ tàbí ẹnikẹ́ni kò gbọdọ̀ pa irú òkété tóbá wà ní ipò náà.

    Orúkọ mìíràn fún òkété ni EWÚ, òkété Kìí jáde ní ọ̀sán. Èyí ló bí òwe ”A KÌÍ RÍ EWÚ LỌ́SÀN-ÁN”.
    Tí ènìyàn bá gbẹ́ Isà kan òkété tàbí tó bá gbé àwọ̀n lélẹ̀, a ò gbọdọ̀ fa ìrù òkété yìí Jù kí ìrù rẹ̀ má baà bó, tí òkété bá b’órù mọ́ ènìyàn lọ́wọ́, àmúbọ́ ló n fà.

    Tí ènìyàn bá pa òkété tó n sùn lọ́wọ́ tó sì bu eérú sí ojú ọ̀nà rẹ̀, yóò rí ojú ẹṣẹ̀ òkété tó ti jáde padà, èyí ló mu àwọn àgbà máa pèé ní ÀKÚDÀÁYÀ….

    http://iroyinowuro.com.ng/2019/10/18/asiri-okete/