Category: Àṣà Oòduà

Àṣà Oòduà, Asa Ibile Oòduà. Oòduà (Yoruba) je okan ninu awon eya ti o laju ju lode aye yi. Lati igba ti alaye ti daye ni won ti ni eto ati ilana to kun nipa ohun gbogbo ti won nse ni igbesi ayee won.

  • Dapo Lam Adesina n fo lo si ilu Jamani

    Omo gomina ipinle Oyo nigba kan ri, to tun je okan lara awon omo ile igbimo asoju-sofin ilu Abuja, Dapo Lam Adesina ti n gbera lo si ilu Jamani bayii lati lo yanju awon akanse ise ilu ti won gbe le e lowo.

    Onarebu Dapo je okan lara awon oloselu ti won maa teti si edun okan ara ilu, ti won si n se ise ilu pelu ododo. O feran awon odo, bakan naa ni ki i fi awon eniyan re sere rara.

    Adura wa ni wi pe ki Eleduamre ba wa solo-sobo ni alaafia.

    Ase !

  • Ohun ti Laide Bakare gbe soke ko daa rara

    Laide Bakare ti pada si lo n se esesaisi lati pada ri bi omidan, se e mo wi pe awon obirin kii fe darugbo kiakian, ka to wa so wi pe osere. Bakan naa ni awon onise tiata kii fe e kuro nita boro. Gbogbo ona ni won si maa n gba lati gunrege loju awon onibara won.
    Ju gbogbo, o se je ibaradi ni iya Simisoluwa gbesoke fun wa? Eleyii ga ju!

  • Awon wo ni Kunle Afolayan sepe fun?

    Ogbontarigi onise tiata, Kunle Afolayan ti fepe ranse fun awon ti kii ra ojulowo fiimu ti won se sita, to je wi pe ayederu ti awon onisedudu n se ni won ra. “To o ba ra ayederu sinima mi tabi to kopi re si ori flash, adura re ko ni gba. Nitori ayederu n pa ise wa lara” – Kunle Afolayan
    Kunle Afolayan ti n ya fiimu re tuntun lowo, “The CEO” la gbo wi pe aimoye owo ni awon banki ko sile fun un lati ri fiimu naa se lojulowo yato si gbarogudu to kungboro

  • “Ile ise MTN le kogba wole ti won ba sawon itanran tijoba pase re” – Minisita

    Minisita tuntun fun eto ibanisoro, Ogbeni Bayo Shittu ti so wi pe ile ise MTN eka ti orileede Naijiria le kogba wo le ti won ba san owo itanran ti ajo ti n risi eto ibanisoro, Nigerian Communications Commission (NCC) ni kan san. Wahala sisan owo itanran yii lo ti n ja nile lati bi osu kan seyin saaju ki Ogbeni Shittu to gbase minisita.

    Ajo NCC lo fesun kan ile ise MTN latari bi won se kunna lati gbegidina oju opo ila awon onibara bi milonu marun-un ti won ko foruko sile saaju gbedeke ojo ti won fun won lati se bee. Isele yii lo si sokunfa bi NCC se pase owo itanran to le ni bilionu marun-un owo dollar ile Amerika ni sisan.

    Awon ile ise MTN ti n wa ona lati rawo ebe sijoba boya won le foju aanu wo oro to wa nile naa. Lose to koja loun, Igbakeji Aare ile Nigeria, Yemi Osinbajo joko pelu awon alase ile ise MTN ati ajo NCC lati se agbeyewo oro naa eleyii ti ko yori sibi to dun fun ile ise MTN. Ohun to tun sele leyin eyi ni bi oga yan-anyan ti ile ise MTN se kowe fipo sile nigba ti aibale okan wahala owo itanran naa ko je o le sun lale mo.

    Ogbeni Shittu ni kii se idunnu awon ni kii ile ise MTN kogba wole. Iyoku si ku si ile ise naa lowo lori ona ti won fe gba lati ri oju rere ijoba.

    “Gege bi minisita tuntun to sese gbase, awon ile ise MTN ko ti gbe oro naa wa siwaju mi. Monde, ojo Aje ti n bo yii si ni ijoba fun won di lati sanwo itanran naa”, Ogbeni Shittu fi kun alaye re.

    Minisita lo seni laanu wi pe awon onibara ti MTN ko lati mu ila won kuro loju opo leyin ti won ko lati se akosile ila won lo je pupo awon eniyan ti won lo ila won fun ise ibi, eleyii ti awon Boko Haram naa wa ninu won.

  • Opin ti de ba ogbologbo olosa ti n gbe alabahun saya jale

    Opin ti de ba ogbologbo olosa ti n gbe alabahun saya jale
    Olayemi OlatilewaOwo awon olopaa digboluja ti a mo si Special Anti Robbery Squad (SARS) ti ipinle Kogi ti te ogbologbo olori awon adigunjale afurasi kan ti n lo ijapa gege bi ohun amusagbara lati fi sise ole jija.

    Nasim Aliu to je olori awon ole ti won ti pa aimoye awon eniyan lekun jewo wi pe ogun ti won ba oun se, ara ijapa ni won se si.

    Gege bi oro okunrin to wa lati ileto kan ti won pe ni Agheva Obehira to wa ni ijoba ibile Okehi se so, o ni ijapa yii loun maa n ba soro nigba ti oun ba fe lo digunjale nigboro.

    “Ti mo ba ti fe jade lo sise, ijapa yii ni maa koko ba ni gbolohun. To ba ti ni ki n maa lo ko ni sewu, a je wi pe ode yoo dun nu-un. Opo igba ni mo si maa n gbe e korun ti mo ba fe lo sode to gbona. Ti ijapa naa ba wa lorun mi, ko si ota ibon to le wole si mi lara”, Nasim se bee lalaye

    Komisanna awon olopaa ti ipinle Kogi, Ogbeni Emmanuel Ojukwu so wi pe, o ti pe ti Nasim ati awon isomogbe re ti n pa awon eniyan lekun saaju ki okete to boru mo o lowo. Ogbeni Ojukwu ni awon oju ona masose Lokoja si Okene, Okene si Auchi to fi de Benin lo je awon oju ona ti awon igara olosa naa ti n fi okunkun se ise ibi.

    Komisanna tun fi kun un wi pe, Nasim to je olori awon ole naa lo je okan lara awon elewon ti won sa lo ni ogba ewon Kotonkarfi ni nnkan bi odun meji seyin.

    Nnkan bi ago meji oru ni awon olopaa topase Nasim lo sinu ile re to n gbe leyin ti awon kan ta ile ise olopaa lolobo. Awon olopaa so wi pe logan ti owo te olori awon ole naa ni awon omo eyin re ti won mbe ni agbegbe naa ti na papa bora.

    Ibanuje gori okan Nasim leyin to ko sowo awon olopaa. O bu omije loju, o yiju si ijapa re, o si n ba a soro pelu omi ekun kikoro.

    “Iwo ijapa yii, o si le so fun mi wi pe awon olopaa ti detosi ile mi. Nasim boju woke bee lo tun wi pe, “a se looto ni oro awon agba wi pe, ‘ojo gbogbo ni tole, ojo kan pere ni toloun’”.

    Ile ise olopaa salaye fun IROYIN OWURO pe, iwadii si n tesiwaju lati mu gbogbo awon alajosisepo Nasim ati awon igi-leyin-ogba re. Ju gbogbo re lo, awon olopaa ni laipe ni Nasim yoo lo foju bale ejo.

  • Deji Akure ti won yo loye ti gbe Ijoba ipinle Ondo lo sile ejo

    Leyin odun marun-un ti ijoba ipinle Ondo ro Adesina Adepoju loye gege bi Deji tilu Akure, oba ilu Akure nigba kan ri naa ti gbe ejo dide ni kootu lati gba ade re pada.

    Oloogbe Bolanle Adepoju
    Oloogbe Bolanle Adepoju

    Ojo kewaa osu kefa odun 2010 ni ijoba ipinle Ondo yo Adepoju loye gege bi oba ilu Akure latari bo se ran awon janduku lati lo na iyawo re, oloogbe Bolanle Adepoju.

     Nibayii, Ogbeni Adepoju ti gbe ijoba ipinle Ondo ati Deji tilu Akure, Oba Ogunlade Aladetoyinbo lo si ile ejo latari bi won se yo o loye ati bi won se fi oba mi-in je nigba to si wa loke eepe.

    Ojo Isegun to koja yii ni awon eniyan ilu Akure bere si ni ko okan won soke nigba ti won gbo wi pe Ogbeni Adepoju ti won ti ni ko gbodo wo ilu Akure mo ti wa ni ile ejo to gaju niluu Akure lati gba ade re pada.

    Agbejoro olupejo, Barisita Olelekan Ojo so niwaju adajo wi pe ona ti ko to ni won gba yo onibara re, Ogbeni Adepoju loye gege bi Deji tilu Akure. O si n ro ile ejo lati pase wi pe ki won da ipo oba naa pada fun Adepoju eni to fi ilu oyinbo sele nikete ti won gba ade lori re lodun 2010.

    Gbogbo ara idile Osupa, to je okan lara awon idile ti n joba niluu Akure ni won dide lati koworin pelu Adepoju lo sile ejo. Aimoye ore, ojulumo, alatileyin re naa peju lati teti sibi ti ejo naa yoo yori si.

    Lopin ohun gbogbo, Adajo Agba Olaseinde Kumuyi sun igbejo naa siwaju di ojo kejo osu kejila odun yii (08/12/2015) nigba ti ile ejo yoo tun maa pada joko lori oro naa.

    Tijo-tilu-tifon ni awon ebi Adepoju fi sin omo won pada sile lati kootu pelu ogooro awon olopaa ti won yi won ka.

    Leyin ti won yo Adepoju loye ni Oba Adebiyi Adesida gori oye gege bi oba eleekerindinlaadota (46th) ti yoo je niluu Akure Oloyemekun. Leyin ti oba yii gbese ni omo re obirin dele titi ti won fi fi Oba  Aladetoyinbo joba.

    Bi o tile je wi pe Adepoju ja raburabu ni akoko ti won fe yan oba tuntun naa lati di Deji leyin iku Oba Adesida, sugbon gbogbo igbiyanju re nigba naa lo ja sori ofo.

    Awuyewuye kan tile tun gba igboro Akure kan-an lojo Isegun nigba ti Adepoju fara han fun igba akoko leyin ti won ti le niluu naa wi pe gbaga awon olopaa ni yoo sun lale ojo naa.

    Sugbon gege bi oro agbenuso fun ile ise olopaa ipinle naa, Ogbeni Femi Joseph, so wi pe Adepoju ko se ese kankan loju awon to le mu awon ti i mole.

    “Bi awon olopaa se lo pade Adepoju ni kootu ati bi won se tele dele kii se lati lo gbe e timole, bi ko se lati daabo bo emi ati dukia awon eniyan lapapo. Ojuse tiwa ni lati ma je ki awon omo janduku lo anfaani naa lati da alafia ilu laamu”, Ogbeni Joseph fi kun oro re bee.

    Gege bi itan atenudenu se so, Odun 1150 AD ni won da ilu Akure sile lati owo Omoremi Omoluabi to je omoomo bibi inu Odudua Ateworan. Awon oloye agba mefa ni won maa sise pelu Deji Akure lati dari ilu naa, awon oloye mefa naa si ni a mo si Iwarefa. Ilu Akure ni olu ilu Ipinle Ondo, ibe naa si tun ni ibujoko ijoba ipinle naa.

  • Awon Obirin to n binu si oludari CRIN niluu Ibadan bora sile nihoho

    Awon Obirin to n binu si oludari CRIN niluu Ibadan bora sile nihoho
    Olayemi Olatilewa
    Gbegede gbina niluu Ibadan lojo Monde to koja yii nigba ti awon osise ibudo imo ti won ti n sewadii ijinle nipa koko, Cocoa Research
    Institute of Nigeria (CRIN) to kale siluu Ibadan ni ipinle Oyo se tu jade lati fehonu han latari bi oludari ibudo naa se n gbe awon igbese ti ko bojumu.

    Ile ise to kale si oju ona masose Ibadan si Ijebu-ode ni awon obirin ile ise yii ti gbe yadina pelu abala ara won nihoho nigba ti awon okunrin bere si ni korin ote, orin owe mo oludari ibudo naa, Ojogbon Malachy O. Akoroda.

    Gege bi alaye ti okan lara awon osise ibudo imo naa se fun OLAYEMI ONIROYIN, won ni opo awon iwadii ti ko wulo si ise won ni Akoroda n da owo le lori, eleyii to je wi pe enikeni ko gbodo fohun. Yato si eleyii, won ni oga naa n fi aye ni awon osise lara pupo ju, gbogbo igba lo si maa n ko awon osise abe re laye je nigba ti enikeni ninu won ba gbiyanju lati tu asiri iwa ibaje to pelemo si i lowo.

    Sugbon oro naa tun ba ibo mi-in yo nigba ti awon agbofinro de agbegbe naa. Ti won si bere si ni so fun awon osise naa wi pe ki won o gbe awon akole ti won gbe soke wa sile.

    Bakan naa ni won ni ki won o ko awon igi ati yanrin ti won ko dina kuro ni kiakia ti won ko ba fe ko leta siya.

    Ibi yii ni awon osise ti won n fehonu han, eleyii ti awon ara ilu naa ti darapo mo won ti gbe tuto soke ti won si foju gbaa.

    Oro ba tun di isu ata yan-anyan laaarin awon agbofinro ati awon eniyan ti won fehonu han naa. Won ni eto awon lawon n ja fun, olopaa kankan ko si le di awon lowo rara.

    Awon osise CRIN pelu atileyin Oloye Yekeen Ogunyode to je Baale Odo Onanla to je agbegbe ti ibudo imo naa kale si ti fesun kan komisanna awon olopaa ti ipinle Oyo, Ogbeni Leye Oyebade, nipa liledi-apo-po pelu Akoroda lati koju ija si awon osise naa.

    Gege bi oro Baale agbegbe naa, Baale ni awon alase toro naa kan ni awon ti lo fejo sun nipa rukerudo ti n waye ni ibudo imo naa.

    “A ti kowe si Aare ile Naijiria, Ile Igbimo Asoju-sofin lori awon rogbodiyan ti n lo lowo. Bakan naa ni leta ti de odo awon ajo EFCC, ICPC ati awon oga agba nipa isiro owo lorileede Naijiria lori bi Ojogbon Akoroda se n se owo ibudo imo naa mokumoku.

    “Gege bi agba ilu, a ko le yaju sile ki awon nnkan bayii maa waye. A tile ti gbiyanju ni awon akoko kan lati dasi oro naa ko si yanju, sugbon agidi ati iwa-taani-yoo-mu-mi ni Akoroda gbewo bi ewu”, Baale Ogunyode fi kun oro re bee.

    Gbogbo igbiyanju OLAYEMI ONIROYIN lati gbo alaye enu oludari CRIN, Ojogbon Akoroda lori rugudu naa lo jasi pabo. Akoroda ni gege bi osise ijoba, won ko fun oun lanfaani lati ba oniroyin yin kankan soro lai gbase lowo awon oga loke.
  • Atelewo ni mo bala

    Ki n to so die fun yin lara itan igbesi aye mi kan ti mi o le gbagbe laelae. Se e ko gbagbe alaye ti mo se fun yin lose to koja? Lara ona ti eniyan le fi se se awari talenti to ni ni nipa sise akiyesi si awon ohun ti okan eni n fa si ju lo, awon ohun ti maa n dani lorun bi egbin, awon nnkan ti maa n fun ni nisipaya, iwuri tabi koriya, itara tabi awon nnkan ti maa mu ara eni bu maso lopo igba. Awon ohun to jeni logun julo ati ohun to maa n wu ni i se tun je apeere pataki ti a ko gbodo foju pare.

    Ilu Ibadan ni won bi mi si, ibe naa ni mo si dagba si. Ileewe Jericho High School to wa ni Eleyele niluu Ibadan naa ni mo ti ka iwe mewaa mi pe lodindi. Ni awon akoko ti mo wa ni ileewe girama, mo nife iran ere boolu wiwo pupo to fi je wi pe mo fi aseju kun-un. Ti won ba na Super Eagles mi o ki n le jeun, inu mi a baje bi eni ofo se, omi ekun yoo si maa da loju mi poroporo. Aimoye igba ni mo maa n sa kuro nileewe lati lo woran ere boolu Shooting Stars ni papa-isere Lekan Salami to wa l’Adamasingba, ni awon akoko ti ere boolu liigi Naijiria ba bo si aarin ose. Bakan naa, ko si ere boolu ti won gba ni awon ilu okeere bi liigi Premier ti ko ye mi yekeyeke.

    Ife boolu yii wo mi lokan to bee gee to je wi pe mo bere si ni ri ara mi gege bi agbaboolu. Yato si awon boolu alagbole ti mo ti n gba tele. Mo pinnu lati darapo mo egbe agbaboolu kan ti won maa n sedaraya ninu ileewe Oba Akinbiyi High School to wa loju ona Mokola-Oremeji. Mo ti bere si n ri ara mi gege bi okan lara awon agbaboolu ile okeere nla. Mo n ro wi pe laipe ni irawo mi yoo yo loke, maa si dapesin kari aye. Awon eniyan yoo maa pon mi le, maa lowo bi elewu etu, maa si ra moto jo bi isu.

    Leyin ose kan ti mo bere, o ti bere si ni su mi, o ti n re mi. Ko kuku je wi pe boya ni mo ti moo gba, mo kan an tiraka naa ni. Yato si eleyii, ohun ti mo lero ko ni mo ba. Inira gbaa lo je fun mi, mo tiraka lati lo lose keji. Sugbon ose keta re ni won o ri mi mo.

    Leyinoreyin lo ye mi kedere wi pe boolu gbigba ki i se ebun mi. Oju kokoro lo sun mi debe. Owo, okiki, iyi ati ogo to ro mo awon irawo agbaboolu gan-an lo je ki boolu wu mi gba. Eleyii to si je asise ti opolopo n se laye ode oni.

    Boya ki n tun beere ibeere naa leekansi: kin ni awon ohun ti e maa n fe lati se bi won ko tile ni fun yin ni kobo nidi re? Idahun ibeere yii lo le se afihan ojulowo ebun te e ni.

    Afikun, ohun naa gbodo je ohun ti yoo ro yin lorun ni sise. Bi o tile nira fun awon kan, awon ti won lebun naa ko ni ri bi inira rara. Maa duro nibi, sugbon mi o ti pari alaye mi. O di gba.

    http://www.olayemioniroyin.com/2015/11/atelewo-ni-mo-bala-2.html

  • “Ise aye lo mu mi fadi omo odun meji ya”- Okunrin eni aadota odun (50) lo so bee

    “Ise aye lo mu mi fadi omo odun meji ya”- Okunrin eni aadota odun (50) lo so bee
    Olayemi OlatilewaOkon Michael, eni aadota odun (50) to fi tipatipa fadi omobrin eni odun meji (2) ya perepere ni ipinle Akwa Ibom ti pada jewo fun awon olopaa wi pe awon aye lo wa nidi oro oun.

    Michael, eni to je omo bibi ilu Mbak Ekpe to wa nijoba ibile Ibesikpo Asutan ni ipinle  Akwa Ibom tun alaye re se fun awon oniroyin nigba ti ile ise olopaa ipinle naa se afihan won faye ri.

    “Titi di akoko ti mo fi n ba yin soro yii, mi o tile le so ohun pato to mu mi se ohun ti won ni mo se. Oro mi ki n soju lasan o. E dakun, e ma foju lasan wo oro mi, o dabi eni wi awon aye n semi”.

    Micheal, eni ti won ni iyawo re ti ko o le fun igba pipe, eleyii ti kosi si omo re kankan ti n ba gbe tun tesiwaju ninu oro re:

    “Ohun kan ti mo sakiyesi saaju asemase ti mo se ni bi enikan se riran si mi wi pe ogun nla kan mbe niwaju mi. Eleyii ti mo gbodo mura gidigidi ki ogun naa ma ba bori mi”, Micheal fikun oro re bee.

    Omobirin eni odun meji ti won fi oruko bo lasiri yii lagbo wi pe o si wa losibitu leyin ti awon dokita ti fi owu atabere ran oju ara re.Ogbeni Micheal ti n rawo ebe si awon olopaa lati foju fo asise re nitori wi pe awon aye lo wa nidi oro naa.

    Micheal ati awon odaran afurasi meloo kan ti won se afihan won lori esun wi pe won ka ibon ati ogun oloro mo won lowo ni komisanna ipinle Akwa Ibom, Murtala Mani, se lalaye fun awon oniroyin wi pe laipe ni awon odaran afurasi naa yoo foju ba ile ejo fun idajo to peye labe ofin.

    Gege bi akojopo iwadii ajo UN agbaye, eka to n risi idaran ati ogun oloro fi ye wa wi pe orileede South Africa ni iwa ibaje ifipabanilopo ti wopo julo ni ile Afirika.

    Gege bi alaye ti ile ise olopaa orileede ilu Nelson Mandela se, won ni laaarin iseju-aya merindinlogoji (36 seconds) ni ifipabanilopo fi n waye kaariki orileede naa.

  • Se atunbotan aye ti de ba Madueke ni?

    Foto tuntun Diezani Allison-Madueke ni yii, minisita fun epo robi nigba kan ri, eni ti won fesun jegudujera kan niluu London. Won ni ara madaamu naa ko ya rara. Joojumo si ni ipo ilera re n buru sii. Arabirin naa niidi adura bayii, ki Olorun alaanu ba wa da alaafia pada si lara. Ase !
    Olayemioniroyin.com