Ọjọ́ gbogbo n t’olè, ọjọ́ kan n t’olóhun. Ìjọba ìpínlẹ̀ Ekiti tífìtàn balẹ̀ bí wọ́n ṣe jẹ́ ìpínlẹ̀ àkọ́kọ́ tí yóò bẹ̀rẹ̀ láti máa dárúkọ ọ̀daràn afipá bánilòpọ̀ hàn àti láti máa dójú tì wọ́n.
Gómìnà ìpínlẹ̀ náà Kayode Fayemi gbé e jáde lójú òpó twitter rẹ̀ pé àsìkò ti tó láti máa fi ojú aṣebi hàn lásìkò tó gbé àwòrán ẹni ọ̀wọ̀ Asateru Gabriel ti ìjọ St Andrew Anglican Ifinsin -Ekiti nígbà kan.
Gabriel ti fọjú ba ilé ẹjọ ó si jẹ̀bi ẹ̀sùn tí wọ́n fi kan, nítori ìdí èyí yóò maa ṣẹ̀wọ̀n ọdún márùn ní ọgbà ẹ̀wọ̀n Ìjọba ní Ado Ekiti fún ẹ̀sùn ìfipá bá ọmọ ọdún méje lòpọ̀.
Ní bayiì orúkọ rẹ̀ ti wọ ìwé àkọsílẹ̀ àwọn olùfipábánilòpọ̀ ní ilé ìṣẹ́ ìdajọ́.
Èyí jẹ́ ìpínlẹ̀ Gúúsù- ìwọ̀ -oòrùn àkọ́kọ́ tí yóò gbé ìgbesẹ̀ yìí.
Alágbára ayé,alágbára ayé,a sè a ṣẹ̀ má lù kan, Ọlọ́run o tíì da sí dúníyàn .Bí nǹkan se n lọ yìí, Donald Trump ni Ààrẹ orílẹ̀èdè Amẹ́ríkà kẹta nínú ìtàn tí ọ̀bẹ yóó bá ń dìí láti ọ̀dọ̀ àwọn Ilé aṣojú-ṣòfin lórílẹ̀-èdè náà.
Ìgbésẹ̀ yìí ti wá sọ ọ́ di kannakánná na ọmọ ẹ̀gà bayii nígbà tí ìjíròrò láti buwọ́lu ìyọnípò náà bá wáyé ní Ilé aṣòfin àgbà níbẹ̀.
Ẹ̀sùn méjì tó dá lórí àsìlò ipo, ati ṣiṣe idiwo fún iṣẹ́ Ilé aṣòfin-ni wọ́n fi kan Ààrẹ Donald Trump .
Ìdìbò lórí ẹ̀sùn méjì yìí kò ṣàì bá Ìlànà ẹgbẹ́ òsèlú lọ.
Gbogbo àwọn ọmọ ẹgbẹ́ òsèlú Democrats yàtọ̀ sí méjì ló dìbò fún yíyọ Trump nípò, bẹ́ẹ̀ ni àwọn Republicans tó jẹ́ ẹgbẹ́ òsèlú Trump dìbò takò ó.
Wákàtí mẹ́wàá gbáko ni ìjíròrò lórí ọ̀nà tí Ìlànà ìyọnípò náà yóó gbà fi wáyé láàrin àwọn aṣòfin àgbà náà ní Amẹ́ríkà.
Ní nǹkan bíi agogo méjì àbọ̀ òru òní tó jẹ́ agogo mẹ́jọ ààbọ̀ alẹ́ lórílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà ni wọn buwọ́ lu ìdìbò náà.
Ẹ̀sùn àsìlò ipò tí wọ́n fi kan Ààrẹ Trump dá lórí ẹ̀sùn pé ó gbìyànjú àti fún orílẹ̀èdè Ukraine lókùn lọ́rùn kí ó leè kéde ìwádìí ọ̀kan lára àwọn alátakò rẹ̀ lẹ́gbẹ́ òsèlú Democrats, alàgbà Joe Biden.
Ẹ̀sùn kejì tó kọ́ Trump lẹ́sẹ̀ ni pé ó dí Ilé aṣòfin lọ́wọ́ iṣẹ́ nípa kíkùnà láti fọwọ́ sowọ́pọ̀ pẹ̀lú ilé náà lórí ètò ìwádìí àti yọ Àrẹ náà nípò pẹ̀lú pípàṣẹ pé kí àwọn má ṣe fara hàn jẹ́rì í níwájú Ilé náà.
Igba ó lé ọgbọ̀n, 230 àwọn aṣòfin ló dìbò kí wọ́n yọ ọ́ lórí ẹ̀sùn àsìlò ipò tí àwọn mẹ́tàdínnígba, 197 sì ta kò ó.
Igba ó lé mọ́kàndínlọ́gbọ̀n ló dìbò fún ẹ yọ Trump lábẹ́ ẹ̀sùn pé ó dí Ilé aṣòfin lọ́wọ́ tí àwọn méjìdínnígba sì ta kò ó.
Pẹ̀lú ìyọnikúrò nípò rẹ̀ yìí, Donal trump ti di ṣàwáwù kan náà pẹ̀lú àwọn Ààrẹ méjì mìíràn tó ti jẹ rí nílẹ̀ Amẹ́ríkà nínú ìtàn orílẹ̀èdè ọ̀hún-Andrew Johnson àti Bill Clinton. Èyí ti fa ìjíròrò àti ìgbẹ́jọ́ gbogbo di iwájú àwọn aṣòfin àgbà lórílẹ̀-èdè náà láti mọ̀ bóyá lóòótọ́, Trump yóó fi ipò sílẹ
Awon ajo asobode ile Nigeria ti gbogbo eniyan mo si Customs ni won n ba awon oniroyin soro ni ipinle Adamawa pe, ko si ile tabi soobu ti awon ko le ja tabi fo ti o ba ye. Won ni gbogbo eda tabi onisowo fayawo ti awon ba kefin pe o keru wole lona aito ni awon le fagidi ja ile tabi soobu re ki awon si lo awon ero ofin naa lo.
Gege bi iko ti Ogbeni Kamarudeen Olumon dari ni ipinle Adamawa se salaye. O ni bi awon se n ge awon onifayawo lowo ni won n bo oruko. O ni gbogbo ogbon alumokoroyi ni won mo ti won si fi n koja wole. O ni ofin abala 147 ajo Customs gba awon laaye lai gbase lati ibikankan lati lo ko iru oja bee.
Awon ara oja Mubi ni ipinle naa rawo ebe si ijoba apapo ki o jowo si oju aanu wo awon nitori pe opo onisowo lo dawojo lati lo ra oja ti awon ajo naa gbese le. Won ni awon ko tun je fi iru aso bee seegun mo. Awon ajo yii ko gbo ebe rara, gbogbo iresi, ororo ati awon nnkan ile okeere miran ti won ba ninu oja Mubi naa ni won ko.
Àsíá pupa dá ìjayà sílè̩ l’Ekiti Yinka Alabi Idaji oni ojo kokanlelogun, osu kejila odun yii ni awon ara ilu Orin Ekiti dede de oko ti won ba Asia pupa to tumo si wi pe, ki awon ara agbegbe naa ma se de ori ile naa.
Ijoba ipinle naa ni ki awon eniyan ilu naa maa lo ni irowo ati irose, won ni ko si ‘ewu loko,afi giri aparo’. Ijoba ipinle naa ni ki won ma se beru rara. Ki oloko ma lo si oko re bee si ni ki olodo naa maa lo odo re, nitori pe ijoba ipinle naa ko ni laju re sile ki iya maa je awon ara ilu to n se ijoba le lori. Awon ara ilu naa ni eru n ba awon nitori alakatakiti ni awon Fulani darandaran. Won ni kii gbo ki gba eda ni won.
Ilé ẹjọ́ tó ga jù dá Seyi Makinde láre gẹ́gẹ́ bíi gómìnà ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́
Fẹ́mi Akínṣọlá
Ọ̀rọ̀ Gómìnà ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ lọ́wọ́-lọ́wọ́ onímọ ẹ̀rọ Ṣèyí Mákindé tí di ọmọ oṣupa lé ẹ̀ ní kò gún,……bí Ilé ẹjọ́ tó ga jùlọ lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà ti fi ìdí ìyànsipo Seyi Makinde, gẹ́gẹ́ bí i Gómìnà ìpínlẹ Ọ̀yọ́ mulẹ. Èyí papà á ló sẹ̀rí i ọrọ gómìnà náà ṣaájú pé ,”Ìjọba Ọyọ yàtọ̀ sí ti Ọṣun àbí Ekiti tí APC leè fi àṣẹ iléẹjọ́ lé dànù”
Èyí wáyé lẹ́yìn tí olùdíje fún ipò gómìnà nínú ẹgbẹ́ òsèlú APC, Adebayọ Adelabu pe ẹjọ́ nílé ẹjọ́ náà pé, kí wọ́n fagilé ìdájọ́ ìgbìmọ tó gbọ́ ẹ̀sùn tó ṣúyọ lórí ètò ìdìbò gómìnà, àti ìdájọ́ Ilé ẹjọ́ kòtẹ́milọ́rùn.
Àwọn méjéèjì ló dájọ́ pé Ṣèyí Makinde ni gómìnà tó wọlé nìpínlẹ̀ Ọyọ. Ajimọbi kí Seyi Makinde kú oríire .
Bákan náà ni ilé ẹjọ́ tó ga jùlọ ní Nàìjíríà yóó jókòó lórí ẹjọ́ kòtẹ́milọ́rùn tí olùdíje fún ipò gómìnà ìpínlẹ Ogun látinú ẹgbẹ́ òsèlú Allied People’s Movement, APM, Abdulkabir Adekunle Akinlade pè tako alátakò rẹ̀ láti inú ẹgbẹ́ òsèlú All Progressives Congress, APC, Dapọ Abiọdun.
Akinlade àti ẹgbẹ́ rẹ̀, APM, ń fẹ́ kí Ilé ẹjọ́ fagilé ìdájọ́ ìgbìmọ tó gbọ́ ẹ̀sùn tó ṣúyọ lórí ìdìbò náà, àti tí Ilé ẹjọ́ kòtẹ́milọ́rùn, tó fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé Dapọ Abiọdun ló wọlé.
Èèmọ̀ rè é o !, Ìyàwó àfẹ́sọ́nà kú sínú Kànga, nígbeyàwó kọ̀la
Fẹ́mi Akínṣọlá
À fi ká kún f’áàdúà kí ọjọ́ ayọ̀ ẹni ó má padà dọjọ́ ìbànújẹ́.Kí èṣù ó sì má ráàyè gbọjọ́ ẹ̀yẹ ẹni . À bí kín ni ká ti pe ti ọ̀dọ́mọbìnrin ọmọ ọdún mérìndínlógún kan, Fatima Abubakar tó pàdánú ẹ̀mí rẹ̀ lẹ́yìn tó ré sínú kànga omi nígbà tí ìgbéyàwó rẹ̀ ku ọ̀la.
Ìṣẹ̀lẹ̀ náà la gbọ́ pé ó wáyé ní ìlú Gajaja, ìjọba ìbílẹ̀ Danbatta, nìpínlẹ̀ Kano.
Bàbá Fatima, Ọ̀gbẹ́ni Abubakar sọ fún akọ̀ròyìn pé, ìṣẹ̀lẹ̀ àgbọ́gbárímú náà wáyé lásìkò tí ọmọbìnrin náà àti àwọn ọ̀rẹ́ ẹ rẹ̀ ń lọ fún ayẹyẹ alẹ́ omidan nílé àǹtí rẹ̀ kan l’ọ́jọ́rùú.
“Ń ṣe ló dúró l’ẹ́gbẹ̀ ẹ́ kànga náà, kó tó di pé ó fi ẹ̀sẹ̀ kọ, tó sì ṣubú sínú kànga.
Ọjọ́ kejì, tó jẹ́ Ọjọ́bọ ló yẹ kí ayẹyẹ ìgbéyàwó láàrin òun àti ọkọ àfẹ́sọ́nà rẹ̀ ó wáyé.
Bàbá Fatima ṣàlàyé pé, inú ọmọ òun dùn sí ìgbéyàwó náà, àti pé Ifẹ̀ wà láàrin òun àti ọkọ àfẹ́sọ́nà rẹ̀.
Ó sọ pé ó ṣeni láànú pé inú ìbànújẹ́ ni àwọn àlejò tó yẹ kó wá bá òun yọ̀ ayọ̀ ìgbéyàwó ọmọ òun wà báyìí.
Inú ìbànújẹ́ ni ọkọ àfẹ́sọ́nà náà wà, tí kò sì le bá ẹnikẹ́ni sọ̀rọ̀ lórí ẹ̀rọ ìbáraẹnisọ̀rọ̀.
Ó dà bí ẹni pé awuyewuye ìfinijoyè , ìyọnilóyè sì ń tẹ̀ẹ́wájú o , bí Ilé ẹjọ́ gíga ti ìpínlẹ Ọṣun ti pa á láṣẹ fún Ọbalúfẹ̀. ti ìlú Ilé Ifẹ̀, Olóyè Idowu Adediwura láti fàpèrè sílẹ̀ kuro lori aga oye rẹ gẹgẹ bii Ọbalúfẹ̀.
Bákan náà Ilé ẹjọ́ yìí tún pa á láṣẹ fún Ọọni Ilé Ifẹ̀, Ọba Adéyẹyè Ògúnwùsì láti tètè dí àlàfo ìyọlóyè yìí ní kíákíá pẹ̀lú ọmọ oye láti ilé oyè Aga láàrin ọjọ́ mọ́kànlélógún.
Ẹni tó kàn lẹ́yìn Ọọni ni Ọbalúfẹ̀ jẹ́. Òun ni Olóòtú Ìjọba Ilé Ifẹ̀.
Agbára tí Ọbalúfẹ̀ kò fi bẹ́ẹ̀ kéré sí ti Ọọni torí bí Ọọni kò bá sí nílé, òun ló láṣẹ kódà bí Ọọni bá wà nílé, òun ló ń ṣàkóso àwọn Olóyè ọwọ́ ọ̀tún nígbà tí Ọọni gan ń ṣàmójútó apá kejì.
Adájọ́ tó dá ẹjọ́ náà, Foluke Awolalu àti lórúkọ ilé oyè Aga fi lélẹ̀ pé ìfinijoyè Adediwura kò bá àlàkalẹ̀ òfin ìfinijoyè mu.
Ṣaájú, ilé ẹjọ́ ti wọ́gilé ìwé tí Adediwura fi ṣọwọ́ sí wọn tó ń pè fún kí wọ́n fagilé ẹjọ́ náà nítorí àwọn ẹjọ́ mìíràn wà nílẹ̀ tó so mọ́ ọ̀rọ̀ yìí kan náà.
Ilé ẹjọ́ ní Ìlànà àkọsílẹ̀ ètò ìfinijoyè ní Ilé Ifẹ̀ ti ọdún 1957, ìdílé Aga ló kan láti fa Ọbalúfẹ̀ tuntun kalẹ̀ kìí ṣe ìdílé Àjàǹgbùsìẹkù tí Adediwura tí wọ́n fi joyè ti wá.
Láfikún, ilé ẹjọ́ tún pa á láṣẹ pé Adediwura kò gbọdọ̀ ṣàfihàn ara a rẹ́ kiri bíi Ọbalúfẹ̀ mọ́.
Bí ó tilẹ̀ jẹ́ wí pé agbẹjọ́rò Adediwura, Babafemi Akande sàpèjúwe ẹjọ́ náà gẹ́gẹ́ bí èyí tó tó, tó sì yé yékéyéké. Ó ní ìfinijoyè tó bá ti wà ní àkọsílẹ̀ ti di òfin.
Ẹ̀wẹ̀, “kò sẹ́ni tó kọjá òfin kò si sẹ́ni tó kéré fún òfin. Nítorí náà adájọ́ ti dá ẹjọ́ gẹ́gẹ́ bí òfin ṣe là á kalẹ̀”, agbẹjọ́rò Akande sọ bẹ́ẹ̀.
Ọ̀pọ̀ èèyàn ló sá fún mi nígbà tí mo dùbúlẹ̀ àìsàn…Taiwo Hassan, Ògògó
Fẹ́mi Akínṣọlá
Àwọn àgbà ní bí ẹyìn ọ̀rọ̀ ò bá ì pọ́n, ẹnìkan kìí sí i ,bẹ́ẹ̀ gẹ́lẹ́ lọ̀rọ̀ rí bí gbajúgbajà òṣèré sinimá àgbéléwò,n nì, Taiwo Hassan tí ọ̀pọ̀ èèyàn mọ̀ sí Ògògó ti padà ṣọ̀rọ̀ lori àárẹ̀ tó ṣe é fún odindin ọdún mẹ́jọ láti ọdún 2004 títí di 2012.
Nigba ti o n ṣe aisan naa, oriṣiriṣi iroyin ofege lo gbalukan nipa nnkan to n ṣe oṣere naa.
Nigba ti awọn kan n sọ pe o ni arun HIV ni awon kan ni egbo igi oloro lo tu sii ninu. Ṣùgbọ́n àgbà ọ̀jẹ̀ òṣèré náà ti ṣàlàyé nǹkan tó ṣẹlẹ̀ síi nígbà náà fún aráyé
Ògògó ní nínú ààwẹ Ramadan ọdún 2004 ni òun mọ̀ pé òun ní àrùn ọgbẹ́ẹnú tí wọ́n pé ní “Ulcer”.
Ó ní òun lò tó oṣù méje tí òun ń kí ìrun lórí ìjókòó nítorí pé òun kò tó ẹrù Ọlọ́run tó ń dìde dúró láti kí ìrun.
Ògògó ní òun ní láti pa ẹ̀rọ ìbánisọ̀rọ̀ òun nígbà tíròyìn ń káàkiri pé òun gbé egbòogi olóró ni àbí pé òun kó àrùn HIV ni.
T’ònti pé ẹlẹsin Muslumi, Kristẹni àti ìṣẹ̀ṣe ń gbàdúrà fún un, àwọn orẹ àti ìyàwó rẹ̀ padà fi sílẹ̀ lọ nígbà tí ìṣòro náà pọ̀.
Ògògó ní òun padà fẹ́ obìnrin tó dúró ti òun nígbà ìṣòro náà, obìnrin náà sì ti bímọ méjì fún òun báyìí.
Ṣé obìnrin kúkú kọ́kọ́ bímọ fún ni kò pé kó dúró ti ni nígbà ìṣoro .
Taiwo Hassan gba àwọn tó bá ń la ìṣòro kan kọjá lásìkò yìí láti túbọ̀ súnmọ́ Ọlọ́run kí wọ́n kún fún àdúrà.
Ó ní kò sí ìṣòro tó ní ìbẹ̀rẹ̀ tí kò ní lópin tí èèyàn bá ní sùúrù tó dẹ̀ ń gbàdúrà.