Àṣà Oòduà

Tag: Ede Oodua

  • Èmi kò fé̩ràn láti máa fe̩nu ko obìnrin lé̩nu nínú eré – Taiwo Hassan

    Taiwo Hassan Ọlọ́jọ́ọ̀bí, akọni òṣèré Yollywood tó dáńtọ́

    Fẹ́mi Akínṣọlá

    Yoòbá bọ̀, wọ́n ní èèyàn tó bá monú-ún rò, ọpẹ́ ẹ rẹ̀ yóó lékún bóyá n ló fa sábàbí bí ọ̀gọ̀ọ̀rọ̀ ọmọ Nàìjíríà ti ń darapọ̀ kí àgbà òṣèré Taiwo Hassan kú oríire ọgọ́ta ọdún lórílẹ̀ eèpẹ̀ báyìí.

    Yinka Quadri tó jẹ́ ọ̀rẹ́ tí wọ́n ti jọ ń ṣeré tipẹ́tipẹ́ náà kíi pé ọ̀rẹ́ to yatọ ni Ògògó jẹ́. A bí Taiwo Hassan tí gbogbo èèyàn mọ̀ sí Ògògó ní ọjọ́ , kọkànlélọ́gbọ̀n oṣù Kẹwàá, ọdún 1959. Ìlú Ilaro ní ìpínlẹ̀ Ogun ní gúúsù ìwọ oòrùn Nàìjíríà ni a ti bí Ògògó ọmọ Kúlúdò.

    Òṣèré tí igba ojú mọ̀ ni Taiwo Hassan, ó ti ṣe àwọn eré tó lókìkí bíi Owo Blow, Sábàbí, Ìbínú elẹ́wọ́n, Atíìtẹ́bí àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
    Odindin ọdún mẹ́tàlá ni Taiwo Hassan fi ṣiṣẹ́ pẹ̀lú ẹ̀ka tó ń mójútó omi ẹ̀rọ ní ìpínlẹ̀ Eko.

    Ọdún 1994 ni Ògògó fẹ̀yìntì kúrò lẹ́nu iṣẹ́ Oba ìpínlẹ̀ Eko, kó tó gbájúmọ́ eré ṣíṣe ní ẹ̀kúnrẹ́rẹ́. Taiwo Hassan lọ sílé ìwé alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ Christ Church School nílùú Ilaro. Ó tún lọ sílé ìwé Yaba Technical College níbi tó ti kọ́ ẹ̀kọ́ nípa ọkọ̀ títúnṣe.
    Ògògó fẹ́ obìnrin méjì ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀.

    Taiwo Hassan bí ọmọbìnrin mẹ́ta àti ọmọkùnrin kan.
    Ọdún 1981 ni Taiwo Hassan bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ eré ṣíṣe ní kété tó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ pẹ̀lú ìjọba ìpínlẹ̀ Eko.

    Ògògó ní ìdí tí òun fi ń dúró déédé bí ọmọkùnrin ni eré ìdárayá ẹ̀ṣẹ́ kíkàn tí òun gbádùn láti má a fi daraya.
    Bákan náà ló tún ní òun fẹ́ràn láti máa gbọ́ orin paàpá ti àwọn ọdọ́ ìwóyí tó bá mọ́gbọ́n dání

    Ògògó jẹ́ ọkùnrin tí ó ní àwọn ìwà kan tó sọ̀tọ̀ lágbo òṣèré.
    Nínú ìfọ̀rọ̀wérọ̀ kan ló ti ṣàlàyé pé òun kìí fẹnuko obìnrin lẹ́nu nínú eré nítorí kò sí lára àdámọ́ òun.

    Ògògó ní òun kò fi bẹẹ fẹ́ràn láti máa ṣe ipa olólùfẹ́ tó ń fi ìfẹ̀ han ní gbangba nínú eré àgbéléwò.

  • Akpabio fajúro sí owó ìnákúùná Niger Delta

    Akpabio fajuro si owo inakuna Niger Delta
    Lati owo
    Yinka Alabi
    Ijoba apapo ti Senato Akpabio n soju fun lo ti gbanaje lori awon ise ajanbaku to n waye ni agbegbe Niger Delta.


    Akpabio ni o ye ki ise ijoba maa te siwaju bi ijoba se n yi pada ni amo o ni ko ri bee ni oro orileede yii. O ni bi eto ijoba se n yi pada ni awon eniyan bere si ni seto owo miran fun ise miran. Won wa n pa ise ti awon Kan ti se ti.
    Akpabio ni eyi ni lati dawo duro nitori pe owo rogun rogun ni ijoba apapo n ya soto fun agbegbe naa ni odoodun.


    Akpabio ni owo ina apa yii ti bere lati bii odun metalelogun seyin bayii. O ni awon ara agbegbe naa si n pariwo pe ijoba n ri owo ni agbegbe awon bee ni ijoba naa ko sise si agbegbe naa.


    Eyi wa lara ohun to da omi tutu si okan Senato Akpabio.
    Lara itesiwaju agbegbe naa lo mu ki ipade pajawiri waye ni Abuja laarin awon gomina agbegbe naa pelu Aare Mohammadu Buhari lonii.

    Iroyin Owuro

  • Màmá àádó̩rin o̩dún ròó pin sí ófíìsì àwo̩n oníná mò̩nàmó̩ná

    Màmá àádó̩rin o̩dún ròó pin sí ófíìsì àwo̩n oníná mò̩nàmó̩ná
    Lati owo
    Yinka Alabi
    Iya agbalagba ti ko din ni aadorin odun lo lo roo pin si ofiisi ajo apina-ka (IBEDC) Ibadan Electricity Distribution Company to fi ikale si ilu Osogbo.
    Mama yii di awon nnkan to le nilo ti ebi ba n paa bii – sitoofu idana, abo idana, kerosinni, abo ijehun ati awon nnkan ilo inu ile miran.


    Kin ni “mama yii ri lobe ti o fi waro owo”? Mama ni oun ti san owo fun mita ti ko ni itanje, to je pe bi eniyan ba se n loo ni owo re se n lo. Mama ni oun reti remu, oun ko gburo awon ajo onina yii lo ba mu ki oun kuku see ni “oju awo ni awo fi n bu obe”.


    Ni igba ti awon ara ofiisi yii tii pe mama yii ko mu ni oro awada, Kia ni won ranse si olu ile ise won to wa ni ilu Ibadan. Ibe naa ni ase ti gun un ki won mu mama naa lo ile ki won si lo so mita ina naa.


    Awon ajo IBEDC ilu Osogbo pa akiti mole won si gbe mama de ile re ni Atelewo ni ilu Osogbo. Won so mita naa mo ile , won si pari gbogbo eto miran to tun ye ki won to kuro ni ile mama naa.

    http://iroyinowuro.com.ng/2019/10/29/mama-aado%cc%a9rin-o%cc%a9dun-roo-pin-si-ofiisi-awo%cc%a9n-onina-mo%cc%a9namo%cc%a9na/

  • Ẹ ẹ̀ ṣi nọ́ńbà mú l’Ọyọ, gbogbo owó yín tí mo bá ná, ẹ ó rí n tí mo fi se – Seyi Makinde

    Ẹ ẹ̀ ṣi nọ́ńbà mú l’Ọyọ, gbogbo owó yín tí mo bá ná, ẹ ó rí n tí mo fi se…..Seyi Makinde

    Fẹ́mi Akínṣọlá

    Àwọn àgbà ní bí Ọlọ́run bá sẹ̀rí ì rẹ,jẹ́ kí èèyàn náà ó sẹ̀rí ì rẹ .
    Gomina ìpínlẹ̀ Ọyọ, Onímọ̀ ẹ̀rọ Seyi Makinde tún ti fọwọ́ méjéèjì sọ̀yà fún àwọn olùgbé ìpínlẹ̀ Ọyọ pé, òun kò ní ná owó wọn ní inakuna. Ó ní gbogbo ohun tí òhun bá fi owó wọn se, ni wọn yóò fi ojú rí.
    Gomina Makinde jẹjẹ yii lọjọ Aje lasiko to n se ayẹwo awọn isẹ agbase mẹta nilu Ibadan, tii se olu ilu ipinlẹ Ọyọ.


    Gomina Makinde lo sabẹwo gareji ọkọ to wa ni Sango, ile iwosan Jericho ati ile igbẹbi tuntun to wa ladugbo Jericho bakan naa, to si koro oju si ipo tawọn dukia ijọba ọhun wa, paapa awọn ilẹ ati ọpọ ohun eelo ti wọn ti pa ti.
    Gomina ni asa ti ko dara ni ki wọn maa na owo ilu ninakuna lori awọn isẹ agbase kan, ki wọn si pada wa pa isẹ ọhun ti nigba ti isẹ naa ba de idaji, lai naani owo tuulu ti wọn ti na le lori.

    Makinde ni iru asa yii lo wọpọ lasiko ijọba to kogba wọle nipinlẹ Ọyọ, to si tun seleri fawọn eeyan ipinlẹ naa pe ijọba oun yoo ri daju pe wọn fi oju ara wọn ri ohun ti oun ba fi owo ilu se.

    Makinde wá pàsẹ fún olùdarí ilée tó ń sàkóso ètò ìrìnà lójú pópó ní ìpínlẹ̀ Ọyọ, Ọmọwe Akin Fagbemi, láti gbé olú iléeṣẹ́ rẹ̀ lọ sí gárèjì ọkọ̀ àtijọ́ to wà ní Sango, pẹ̀lú ìlérí pé òun yóò pèsè àwọn ohun èlò to yẹ síbẹ̀ fún ìdẹ̀rùn iṣẹ́ wọn.

    Iroyinowuro

  • Ọmọọba mẹwàá ló du òyè pẹ̀lú mi – Aláàfin Ò̩yó̩

    Ọmọọba mẹwàá ló du òyè pẹ̀lú Adeyẹmi, tó sì já mọ lọ́wọ́.

    Fẹ́mi Akínṣọlá

    Ọlayiwọla Adeyẹmi Kẹta, ti pé ẹni ọdún mọ́kànlélọ́gọ́rín lókè eèpẹ̀ bẹ́ẹ́ ló ti lo ọdún méjìdínláàdọ́ta lórí ìtẹ́ àwọn baba ńlá rẹ̀.

    Òjò ti ń pa igún bọ̀, ọjọ́ ti pẹ́ ni ọ̀rọ̀ Ọba Adeyẹmi, tori pé ojú rẹ̀ ti rí ọ̀pọ̀ ìrírí sẹ́yìn
    kó tó jọba àti lẹ́yìn tó jẹ ọba tán.


    kìí kúkú se ààfin ọba ni wọ́n ti wo ọba Adeyẹmi nígbà tó wà léwe, nítorí pé a rí i kà pé ó ti gbé nílùú Abẹokuta, Isẹyin àti Eko gan an rí.
    Ọmọ-Ọba ni Lamidi Ọlayiwọla, nítorí inú ìdílé Ọba Alówólódù nílùú Ọyọ ni wọ́n ti bíi, bàbá àti baba-baba rẹ̀ sì jẹ Alaafin pẹ̀lú .

    Orúkọ bàbá rẹ̀ ni Ọba Adeniran Adeyẹmi keji, ẹni to wa lori itẹ, ki ijọba to rọ ọ loye nitori pe o n lọwọ ninu oselu sise
    Ọjọ Kẹẹdogun, osu Kẹwa ọdun 1938 ni wọn bi Lamidi Ọlayiwọla, eyi tii se ọdun mọkanlelọgọrin sẹyin

    Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ọmọ ọba ni, síbẹ̀, wọ́n kò wo Lamidi kékeré nínú ààfin Ọyọ gẹ́gẹ́ bíi ọmọ ọlá, ìlú Isẹyin lẹba Ọyọ ni wọ́n ti wo dàgbà, tó sí tún lọ sílé kéú níbẹ̀
    Lamidi Ọlayiwọla tún gbé ní ọ̀dọ̀ ọ Alake tilẹ̀ Ẹgba, Ọba Ọladepo Ademọla, kó tó di pé wọ́n tún rọ Alake yìí lóyè
    Ó tún lọ gbé Ọlọla-binrin Kofoworọla Abayọmi ladugbo Keffi, ní Ikoyi nílùú Eko, tó si lọ sílé ẹkọ Mọda, Ọbalende Modern School
    Lẹ́yìn èyí ló mórílé ileẹkọ girama St.Gregory‘s College, Ọbalende.
    Ìmọ̀ nípa iṣẹ́ Amòfin ló wu Lamidi láti kọ́ nílé ẹkọ fásitì kan nílùú oyinbo, ó ku ọjọ́ méjì tí yóò tẹ ọkọ̀ létí ni wọ́n rọ bàbá rẹ̀ lóyè, tí kò sì leè lọ mọ́.

    Iṣẹ́ àáyàn láàyò tí Lamidi kọ́kọ́ mú se nígbà èwe rẹ̀ ni iṣẹ́ adójútòfò (Insurance), tó sì tún jẹ́ akọsẹ-mọsẹ abẹ̀sẹ́kùbíòjò, bẹ́ẹ̀ sì ló tún máa ń se eré i ìdárayá títí di kóko yii lai naani ọjọ ori rẹ
    Ki Ọlayiwọla to gun ori itẹ àwọn baba ńlá rẹ̀, iyawo meji lo ni, Olori Abibat Adeyẹmi, tí wọ́n ń pè ní iya Dodo àti Olori Rahmat Adedayọ Adeyẹmi, tí wọ́n mọ̀ sí iya Ilé kótó.


    Orúkọ àkọ́bí ọmọ Ọba Adeyẹmi ni Kudirat Akọfade Erediuwa, ẹni tó ti jáde láyé báyìí. A ríi gbọ́ pé èèyàn mẹ́wàá ló du ìtẹ́ Aláàfin pẹ̀lú Lamidi Ọlayiwọla lẹ́yìn ikú u Aláàfin Bello Gbadegẹsin Ladigbolu kejì.


    Lára àwọn tó du ipò náà ni Àrẹ̀mọ Sanni Gbadegẹsin, Ọmọọba Ọlanitẹ Ajagba, Ọmọọba Afọnja Ilaka, Ọmọọba Sanda Ladepo Ọranlọla àti bẹ́ẹ̀bẹ́ẹ̀ lọ.
    Ọjọ́ Kẹrinla osu Kinni ọdun 1971 ni Ọba Lamidi Ọlayiwọla gun orí ìtẹ́ àwọn baba ńlá rẹ̀, tó sì di Ọba Lamidi Ọlayiwọla Adeyẹmi kẹta
    Aláafin máa ń sọlá láàrín àwọn aya rẹ̀, paàpá àwọn tó jẹ́ ọ̀dọ́, tí wọ́n sì tún jẹ ojú ní gbèsè ni ọ̀dẹ̀dẹ̀, ó sì máa ń mu wọn yangàn lọ sí ọ̀pọ̀ ibi tó bá ń lọ
    Lára àwọn arẹwà aya Aláàfin ni Olorì Ola, Memunat, Badrat.
    Ní ẹni ọdún mọkanlelọgọrin, Ọba Adeyẹmi ní okun àti agbára tó ju tàwọn èwe mìíràn lọ, tó sì bí ìbejì ní ẹ̀ẹ̀mejì àti ìbẹta.


    Onkọtan, Onpitan ati ọlọpọlọ pipe ni Alaafin, ti ko si gbagbe ọpọ itan ilẹ Yoruba ati Nàìjíríà láì náání ọjọ́ orí rẹ̀.
    Lára àwọn awọn ọmọ Aláàfin tó gbajúgbajà ni Amofin Babatunde, Ọmọọba Fọlasade, Taibat, Nurudeen Adesẹgun, Akeem Adeniyi (Skimmeh), Adebayọ Fatai ati bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
    Àwọn ọmọ Aláàfin kan ti di ipò òsèlú mú sẹ́yìn, tí àwọn mìíràn sì tún wà nípò òsèlú.
    Lára wọn la ti rí Fọlasade àti Taibat tí wọ́n ti jẹ Kọmíṣọ́nnà nipinlẹ Ọyọ nígbà kan rí àti Akeem Adeniyi, tó ti jẹ alága ìjọba ìbílẹ̀ ri, tó tún lọ sílé aṣòfin àpapọ̀ ilẹ wa
    Ọba Adeyẹmi gbáfẹ, o gbóge, tó sì rẹwà lọ́kùnrin.

    Iroyin Owuro

  • llé iṣẹ́ ọ̀lọ́pàá ,ẹ dá ìgbaniwọlé tí ẹ gùnlé dúró… Àṣẹ ilé ẹjọ́

    llé iṣẹ́ ọ̀lọ́pàá ,ẹ dá ìgbaniwọlé tí ẹ gùnlé dúró… Àṣẹ ilé ẹjọ́

    Fẹ́mi Akínṣọlá

    Ṣé àwọn àgbà ní ilé tí a fi itọ́ mọ, ìrì ni yóò wo. Ọbẹ̀ tí a fi èké pilẹ̀ ẹ rẹ̀, í í ru paná ni bẹ́ẹ̀ gẹ́lẹ́ ni ọ̀rọ̀ rí, nígbà tílé ẹjọ́ gígá nílùú Abuja pàsẹ pé kí àjọ ọlọpàá dá ètò ìgbànisísẹ́ ẹgbẹ̀run mẹ́wàá tí wọ́n ń ṣe lọ́wọ́ dúró.
    Adajọ Inyang Ekwo ló fi idájọ náà janlẹ̀ pé kí wọ́n dáa dúró títí tí igbẹ́jọ́ tí àjọ ọlọpàá pe.
    Èyí wáye lẹ́yin tí wọ́n so igbẹ́jó náà rọ̀. Adájọ́ àgbà Abubakar Malami wà nínú ejọ náà.
    Àwọn míràn nínú ìgbẹ́jọ́ náà ni , Ọ̀gá àgbà ọlọpàá àti mínísita fún ọ̀rọ ọlọpàá.
    Adájọ́ Ekwo ní gbogbo àwọn ti ọ̀rọ̀ náà kàn ní wọn gbọdọ̀ tẹ̀lé ìdájọ náà títí yóò fi pari ọ̀rọ̀ naa.

    Wàhálà ejọ́ yìí bẹ̀rẹ̀ lásìkò tí àjọ ọlọpàá fẹ̀sùn kan ilé iṣẹ́ ọlọpàá pé wọ́n já ètò igbànisísẹ́ náà gbà mọ àwọn lọ́wọ́.
    Àjọ ọlọ́pàá fẹ̀sùn kan ilé iṣẹ́ ọlọpàá pé wọ́n ti tọwọ́bọ ètò ìgbàniwọle náà nípa àyípada àwọn orúkọ nínú iwé orúkọ.
    Tí ẹ ò bá gbàgbé ètò ìgbaniwọlé ọlọ́pàá náà bẹ̀rẹ̀ ní òpin ọdún tó kọjá.

    http://iroyinowuro.com.ng/2019/10/26/lle-i%e1%b9%a3e-olopaa-e-da-igbaniwole-ti-e-gunle-duro-a%e1%b9%a3e-ile-ejo/

  • Ṣé Ìwọ mọ pé gbogbo agboolé nílùú Igbóọrà ní wọn ń bí ìbejì ?

    Ṣé Ìwọ mọ pé gbogbo agboolé nílùú Igbóọrà ní wọn ń bí ìbejì ?

    Fẹ́mi Akínṣọlá

    Ṣé kò sí ìlú tí kò ní àdámọ́ ọ ti ẹ̀. Bẹ́ẹ̀ gẹ́lẹ́ lọ̀rọ̀ rí nílùú Igbóọrà .Igbóọrà jẹ́ ìlú kan tó kalẹ̀ si agbègbè Ìbàràpá nipinlẹ Ọyọ, tí ìgbàgbọ́ sì wà pé kò sí ile kan nínú ìlú náà tí wọn kò ti bí ìbejì ìbẹta tàbí ìbẹrin níbẹ̀.

    Kódà, àwọn ọmọ bíbí ìlú àti àwọn a àjèjì tó bá ń gbé nínú ìlú, tó ń jẹ oúnjẹ wọn, tó sì ń mu omi wọn, ni okun ìbejì àbi ìbẹta wà nínú rẹ̀.
    Ọdọọdún sì ni wọ́n máa ń ṣe ọdún ìbejì nílùú náà, èyí tó tun kò lọdun yii.
    Ọ̀kan lara àwọn ọba alaye ìlú Igbóọrà, Ọba Adedamọla
    Badmus, tíí ṣe Olu-Aso ti Ìbẹ̀rẹ̀kòdó sọ fáwọn oníròyìn pé, ìgbàgbọ́ wà pé ọbẹ̀ ìlasa àti àmàlà dúdú ló ń sokùnfà ìbí púpọ̀ nílùú ọhun.

    Gẹ́gẹ́ bí ọba Badmus ti wí, o ti to aadọta ọdun sẹyin ti ilu Igbóọrà ti gbajúmọ̀ nípa bíbí ìbejì àbi ìbẹta, ohun tó sì tun jẹ́ pàtàkì ni pé, wọn kìí fi ìbejì tọrọ owó nílùú Igbóọrà. Ìgbàgbọ́ wọn ni pé gbogbo ìdílé t’áwon ọmọ náà bá yà ni wọn má a ń kóríire ràn .

    http://iroyinowuro.com.ng/2019/10/18/%e1%b9%a3e-iwo-mo-pe-gbogbo-agboole-niluu-igboora-ni-won-n-bi-ibeji/

  • Yẹ Kí Nàìjíríà Dín Iye Àwọn Sẹ́nétọ̀ Tó Ń Ṣojú Wọn Kù Tàbi, Ka Kúkú Pa Ipò Náà Rẹ́ – Fayemi

    Ó yẹ kí Nàìjíríà dín iye àwọn Sẹ́nétọ̀ tó ń ṣojú wọn kù tàbi, ka kúkú pa ipò náà rẹ́ …..Gomina ìpínlẹ̀ Ekiti

    Fẹ́mi Akínṣọlá

    Ó ní àwọn sẹ́nétọ̀ tí ń náwó tó pọ̀jù léyìí tí Ìjọba yí le fi owó náà ṣe nǹkan mìíràn fáwọn ará ìlú.
    Ó gba Ìjọba nímọ̀ran láti ṣàmúlò àbọ ìwádìí àwọn ìgbìmọ̀ Orosaye Stephen.
    Àbọ ìwádìí Orosaye ni pé kí wọ́n da àwọn iléeṣẹ́ Ìjọba àpapọ̀ tí iṣẹ́ wọ́n jọra pọ̀ di ọ̀kan ṣoṣo kí wọ́n le gbòòrò síi
    Fayẹmi gba u ìmọ̀ran yìí lásìkò tí ó ń sọ̀rọ̀ níbi àpérò lórí ètò ọrọ ajé Nàìjíríà ẹlẹẹkẹdọgbọn irúu rẹ̀ tí àkòrí rẹ̀ jẹ́: Nàìjíríà ni 2050: kín ló kù ní ṣíṣẹ yàtọ̀?

    Ṣaájú ni gómìnà ìpínlẹ̀ Imo tẹ́lẹ̀, Rochas Okorocha tí kọ́kọ́ ní kí wọ́n dín o òdiwọ̀n iye àwọn aṣojúṣòfin kù nílé Ìjọba ní Abuja.
    Rochas ní sẹ́nétọ̀ tó ń ṣojú ìwọ̀ oórùn ìpínlẹ̀ Imo báyìí nílé ìgbìmọ̀ ìjókòó kẹsan an.
    Ó ní iye owó tí sẹ́nétọ̀ kọ̀ọ̀kan ń ná tí pọ̀jù lọ́júu t’òun àti pé ó yẹ k’íjọba dín wọn kù sí ẹyọ kan láti ìpínlẹ̀ kọ̀ọ̀kan dípò o mẹ́ta yìí.
    Lọ́wọ́lọ́wọ́ ni Nàìjíríà, àwọn aṣojú jẹ́ mọkandinlaadọfa nílé ìgbìmọ aṣòfin àgbà nílùú Abuja láti ipinlẹ mẹrindinlogoji àti Olúùlú FCT.
    Nígbà tí àwọn aṣojúṣòfin jẹ́ ọtalelọọdunrun nílé ìgbìmọ aṣojúṣòfin kékeré ní Abuja.
    Nínú àbá eto ìṣúná tuntun tọdún 2020 ti Ìjọba àpapọ̀ gbé wá síwájú ilé láìpẹ́ yìí ló ṣafihan pé biliọnu mẹẹdọgbọn le ní ọgọrun un ni àwọn aṣojú wọ̀nyí yóò ná tán. Okorocha
    Gomina Fayemi ni oun ko ro pe ọrọ Nàìjíríà nilo aduro ero yii lati maa na owo ti wọn n na tan loṣooṣu ki a to lè yanju iṣorọ Naijiria.
    O ni awọn aṣojúṣòfin la nilo lati ṣe agbẹkalẹ awọn ofin to yẹ ni Nàìjíríà kìí ṣe àwọn sẹ́nétọ̀ rara.

    Fayẹmi fi ìpínlẹ̀ Ekiti rẹ̀ ṣe àpẹrẹ pé kínni sẹ́nétọ̀ mẹta ń ṣe láti Ekiti kékeré yẹn kí á tó sọ àwọn ìpínlẹ̀ tí kò tún tóbi tó Ekiti.

    http://iroyinowuro.com.ng/2019/10/14/ye-ki-naijiria-din-iye-awon-seneto-to-n-%e1%b9%a3oju-won-ku-tabi-ka-kuku-pa-ipo-naa-re-fayemi/

  • Soworẹ́ Gbòmìnira Láhàmọ́ Ọ́ Dss Pẹ̀lú Ọgọ́rùn Ún Mílíọ̀nù Náírà

    Soworẹ́ gbòmìnira láhàmọ́ ọ́ DSS pẹ̀lú ọgọ́rùn ún mílíọ̀nù náírà

    Fẹ́mi Akínṣọlá

    Èèyàn téégún ń lé,kó máa rọ́jú,bó ṣe ń rẹ ará ayé,náà ló ń rèrò ọ̀run. Àgbálọ gbábọ̀, ilé ẹjọ́ gíga t’ìjọba àpapọ̀ l’Abuja ti gba béèlì Omoyele Soworẹ́ to ṣagbatẹru iwọde “Revolution Now”.
    Ọgọrun un miliọnu náírà ni ilé ẹjọ́ fi fun Soworẹ́ ni béèlì pẹlu oniduro meji lọsan ọjọ Ẹti.
    Soworẹ́ ti wa ni ahamọ ileeṣẹ ọtẹlẹmuyẹ DSS lati ọjọ kẹta oṣu Kẹjọ ọdun yii lẹyin ti wọn mu un niluu Eko.

    Adajọ Ijeoma Ojukwu paṣẹ fun Soworẹ́ pe ko gbọdọ rinrin ajo kuro l’Abuja.
    Ẹwẹ ileẹjọ kan ti kọkọ paṣẹ pe ki ajọ DSS fi Sowore silẹ latimọle wọn pẹlu akẹgbẹ rẹ, Olawale Bakare, ṣugbọn ajọ DSS kọ lati tẹle aṣẹ ileẹjọ.
    Aadọta miliọnu naira ni ile ẹjọ fi gba béèli Bakare lẹyin ti wọn fi ẹsun onikoko meje kan wọn ninu eyi ti ifipa doju ijọba bolẹ wa ninu rẹ.
    Adajọ Ojukwu ni kosi idi kan to le mu ki ileẹjọ ma fun Soworẹ́ ati Bakare ni béèli.
    Ṣùgbọ́n, adajọ kilọ fun Soworẹ́ pe ko gbọdọ ba awọn Akọ̀ròyìn sọrọ lẹyin béèli rẹ.

  • Ilééṣẹ́ Aṣọ́bodè Naijiria ń pa bílíọ̀nù N5.8 wọlé lójúmọ́

    Ilééṣẹ́ Aṣọ́bodè Naijiria ń pa bílíọ̀nù N5.8 wọlé lójúmọ́

    Fẹ́mi Akínṣọlá

    Ṣe n ta o ba fẹ ba fẹ o bajẹ, o ní ba a ṣe e ṣe e.N lo bi ọrọ kan ti ọ̀ga agba asọbode ilẹ yìí sọ pé,
    “Naijiria ti n jere pupọ lati igba ti a ti ti ẹnu ibode wa pa”
    Ọ̀ga agba pata fun ileeṣẹ Aṣọbode Naijiria, Hameed Ali ti kede pe ileeṣẹ naa n pa biliọnu mẹrin le si biliọnu mẹfa naira “`to din
    lẹgbẹrun lọna igba wọle lojoojumọ.“`
    O ni kete ti ijọba Naijiria ti ẹnu bode rẹ pa ni awọn ti n pa owo yii wọle sapo ijọba apapọ bayii.
    Lọjọ ru ni Ali sọrọ yii lasiko to n dahun ibeere lọdọ awọn ọmọ igbimọ to n mojuto eto iṣunna lọdun 2020-2022.
    Loṣu kẹjọ ọdun yii ni ijoba Naijiria ti ẹnu ibode rẹ pa pẹlu awọn orilẹ-ede to mule tii bii Benin Republic.
    Ijọba Naijiria ni awọn gbe igbesẹ yii lati mu ẹdinku ba awọn to n ṣe fayawọ ọja wọle.
    Hameed Ali ṣalaye pe owo naa n wọle nitori pe ẹnikẹni to ba fẹ ko ọja wọ Naijiria ko ni abuja lọna ọpẹ ju ko san owo ẹnu ibode lọ.

    Ali ni ẹru kọkọ ba oun nigba ti a tilẹkun ẹnubode wa pe boya owo ti a n pa wọle a dinku ṣugbọn idakeji lo pada ja si fun ijọba Naijiria.

    Hameed ni koda lọjọ kan ṣoṣo loṣu to kọja, owo ti àwọn pa wọle le ni biliọnu mẹsan an naira.
    O ní ohun ti àwọn tun ri ni pe awọn ọja ti wọn n ko wọle naa jẹ lati orilẹ-ede Benin .
    Ali ni kete ti àwọn ti ẹnubode pa, wọn ko ni ọna miiran ju ki wọn gbe ọja wọn gba Apapa tabi TinCan Island ki àwọn si gba owo to yẹ lori ọja naa.
    Nítẹsiwaju ọrọ rẹ o ní àwọn tun ti rii pe, odiwọn iye epo béntiroo ti àwọn eniyan Naijiria n lo lojumọ naa ti dinku.

    Ọ̀ga agba aṣọbode fidiẹ mulẹ pe o to iwọn miliọnu mẹwaa o le jala epo meji to ti dinku nínú odiwọn epo bẹntiroo ti àwọn eniyan Naijiria n lo.
    O ni eyi fihan pe epo rọbi yii ni wọn n ji gbe lọ si Benin lọna aitọ.

    Ali mẹnuba ọpọ awọn ile epo to wa loju ọna ẹnubode bii Ilaro, Idi iroko ati awọn ilu si ileto ẹnu bode Naijiria.
    Ni eyi ti a ti ri ẹri pe wọn ji epo rọbi ko lọ sita.

    Iroyin Owuro